Tem 17 2019

AB yaptırımları Türkiye'yi ve Volkswagen'in kararını nasıl etkileyecek?

Avrupa Birliği (AB), Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de petrol ve doğal gaz arama çalışmalarını gerekçe göstererek, 15 Temmuz'daki toplantıda Ankara'ya karşı bir dizi yaptırım kararı aldı.

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB üyesi olması, Birlik'in dayanak noktası olurken, yaptırımların Türkiye ekonomisini, yatırımcıları ve önemli bir yatırım için Türkiye ile Bulgaristan arasında karar verecek olan Volkswagen'in tercihlerini nasıl etkileyecek?

AB Konseyi açıklamasına göre, katılım öncesi fonlarda kesintiye gidilecek (diplomatlara göre bu 145 milyon euro gibi bir miktara denk geliyor), Ortaklık Konseyi dahil üst düzey toplantılar iptal edilecek, Avrupa Yatırım Bankası’nın Türkiye’ye vereceği kredileri tekrar düşünmesi talep edilecek.

Peki Türkiye bundan nasıl etkilenecek?

17 Temmuz tarihli, "AB yaptırımı sadece belediyeleri etkiler" başlıklı yazısında, Habertürk yazarı Muharrem Sarıkaya, yaptırımların ilk bakışta önemsizmiş izlenimi verdiğini belirtiyor ve yaptırımların Türkiye'yi Doğu Akdeniz'de dizginleyemeyeceğini kaydediyor.

Türkiye'nin Doğu Akdeniz'i varlık nedeni olarak gördüğünü ifade eden Sarıkaya, yaptırımların belediyeleri etkileyeceğini dile getiriyor ve ekliyor:

"(yaptırımlar) bir etki oluşturmayacağı anlamına da gelmiyor. Özellikle de belediyeler ve bazı sivil toplum kuruluşları açısından. Neden de AB dışişleri bakanlarının uzlaştığı önlemlerin arasında yer alan iki madde ağırlıklı olarak belediyelere doğrudan etki yapacak nitelikte. Bu aşamada sanılmasın ki hükümetin şefkatini daha az gören CHP’li belediyeler yaptırımlardan çok daha büyük etkilenir. Tam tersine, AK Partili belediyelerin AB fonlarından yararlanan proje sayısı daha fazla. Kesinti getireceğini söylediği hukuktan, insan kaynaklarına, iklimden ulaşıma kadar IPA adı verilen Katılım Öncesi Yardım Aracı fonlarının 2014-2020 arasında toplam tutarı 4,4 milyar euro olan bölümünün bir kısmı. AB bununla kalmadı, büyük projeler için destek alınan Avrupa Yatırım Bankası kredi desteğinin kesilmesi için de talepte bulundu. Bununla birlikte 145.8 milyon euro'luk üyelik öncesi mal fonu keseceğini de açıkladı."

Sarıkaya, verilerin Türkiye’de IPA fonlarından yararlanmayan belediye kalmadığını, yüzde 100'e ulaştığını gösterdiğine dikkat çektiği yazısında, "Hakkari’nin kız çocuklarının okutulması dahil 9 projesi bulunurken, Aydın’ın 8, Erzurum’un ise 28 projesi devam ediyor. İddia o ki bu projeler başladığı için kesintiye ulaşma şansı yok ve toplam bir milyar euro'luk kısmı da verildi, kullanılmayı bekliyor. Uzmanlara göre AB bu durumu gördüğü için yaptırım uygulamış gibi yaparak kullanılmayıp bekleyenleri eritme peşinde" yorumunu yapıyor.

Kapsamlı Hava Taşımacılık Anlaşması müzakerelerinin de askıya alındığını hatırlatan Sarıkaya, yaptırımların bu alanda önem arz etmeyeceği, yeni uçuş noktaları konusunda sorun üretilebileceği yorumlarına işaret ediyor.

Sarıkaya'nın son değindi alansa Volkswagen'in Türkiye ile Bulgaristan arasında karar aşamasında olduğu yatırım planı. Bu konuda bir netlik olmadığını belirten Sarıkaya, yaptırımların AB ile ilişkilerin arka planda ne boyutta ilerlediğinin de bir göstergesi olduğuna değiniyor. 

Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz