AB'den yaptırımlara karşı SWIFT'e alternatif yeni ödeme sistemi geliyor

ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar nedeniyle pek çok şirket İran ile ticareti kesmek ve yatırımlarını durdurmak zorunda kalmıştı. Bu durum Avrupa Birliği'ni SWIFT'e alternatif yeni bir ödeme sistemi arayışına itti. AB'den yapılan açıklamada da yeni bir sistemin kurulacağının işareti verildi.

SWIFT'e alternatif ödeme sistemi kurma önerisi ilk olarak Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas tarafından gündeme getirilmişti. Maas, ABD’nin İran’a karşı yaptırımların akabinde Avrupa Birliği bünyesindeki şirketlerin ayakta durabilmesi için radikal bir fikir sunmuş, SWIFT sistemine alternatif olacak, ABD’den bağımsız bir para transferi platformunun kurulması gerektiği fikrini ortaya atmıştı. Mass’ın fikri Avrupa genelinde kabul görmüştü.

Euronews'te yer alan habere göre Avrupa Birliği, üye ülkeler ve dışarıdan katılacak ortaklarla, İran ile yapılan nükleer anlaşmadan çekilen Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) yaptırımlarından kurtulmak için petrol şirketlerine ve iş adamlarına Tahran ile ticaret yapmalarına olanak sağlayacak bir ‘ödeme sistemi’ kurulacağını açıkladı.

AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, New York’ta devam eden Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında İran Dışişleri Bakanı Cevat Zarif ile yaptığı görüşmenin ardından, yaptığı açıklamada üye ülkelerin bu ödeme biçiminin teknik detayları konusunda çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

Mogherini, “Somut ve acil sonuçlar üretmek amacıyla üyeler İran ile özellikle petrol gibi İran’ın ihracat ürünleri için bir ödeme kanalı oluşturulmasına olumlu bakıyor.” dedi.

Le Monde gazetesine açıklama yapan diplomatik kaynaklar, ‘Özel Maksatlı Araç’ (Special Purpose Vehicle) olarak adlandırılacak yeni sistemin, ABD'nin yaptırımından kurtulmak için bir çeşit gelişmiş ticari takas sistemi gibi çalışabileceğine dikkati çekiyor.

Mogherini, üye ülkelerin İran ile yapılacak meşru ticari işlemlerini kolaylaştıracak, yasal bir varlık oluşturacaklarını ve bunun da Avrupalı şirketlerin AB hukukuna göre, İran ile ticareti sürdürmesine olanak sağlayacağını söyledi. Mogherini, bunun dünyadaki diğer ortaklara da açık olacağını vurguladı.

Mogherini, yeni sistemin İran'ın ihracat ve ithalatıyla ilgili ödemeleri kolaylaştırmayı ve bu ülkeyle meşru ticaret yapanların işlerini sürdürmelerine olanak sağlayacağını belirtti.

SWIFT nedir?

SWIFT, uluslararası bankacılık işlemlerinde döviz cinsinden elektronik fon transferi standardını sağlayan bir kod sistemi olarak tanımlanıyor. Bu sistem sayesinde dünyadaki tüm bankalar arasında elektronik fon transferi standardı sağlanıyor. SWIFT sayesinde, bankalar arasındaki ödeme transferlerinin oldukça kısa sürede gerçekleşmesi mümkün oluyor.

Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication’ın kısa adı olan SWIFT; BIC (Bank Identifier Codes) kodu olarak ifade edilen banka tanımlama bilgisi sayesinde her bankayı belirleyebiliyor. 1973 yılında ortaya atılan SWIFT sistemi, ilk olarak 1977 yılında aktif olarak kullanılmaya başlandı.

SWIFT, bankayı tanımlayan 8 ila 11 haneli koddan oluşuyor. Kod açıldığı zaman, ilk 4 hane bankanın kodunu, devam eden iki hane ise ülke kodunu anlatıyor. Daha sonraki 2 ila 4 hane yerel kodu ifade ederken, sonraki 3 hane ise şube kodunu tanımlamakta kullanılıyor. Dünya bankacılık sisteminde SWIFT kodları standart olarak sunuluyor.