WSJ yazdı: Türkiye ile ilişkileri gerilen ABD'den Yunanistan hamlesi

Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler en kötü dönemini yaşıyor. ABD'nin yaptırım kararı aldığı Türkiye'de İncirlik Üssü de tartışmaya açılmıştı. ABD'den ise Yunanistan hamlesi geldi. Wall Street Journal'da yer alan habere göre ABD, Yunanistan'daki askeri varlığını artırmak istiyor:

Amerika ile Yunanistan arasında, hava ve deniz üslerinin kullanımının artırılması da dahil olmak üzere, Amerikan askeri faaliyetlerinin genişletilmesi konusunda görüşmeler yürütülüyor.

Amerikan ordusu Yunanistan’daki faaliyetlerinin genişletmek için, hava ve deniz üslerinin kullanımının artırılması da dahil olmak üzere Yunanistan’la görüşmeler yürütüyor. Kendileriyle konuştuğumuz yetkililer, Türkiye ile gerilimlerin arttığı bir dönemde yapılan bu görüşmelerin, doğu Akdeniz’e doğru bir kayışa işaret ettiğini belirtti.

Yetkililer, Amerikan ordusunun Yunanistan’ı çekici bir üs olarak görmesinin hem jeopolitik hem de coğrafi nedenleri olduğunu söylüyorlar. Amerikalı yetkililer, siyasi olarak Amerika-Yunanistan ilişkileri en iyi dönemini yaşadığına ve her iki ülkeninde NATO’daki müttefikleri Türkiye ile ilgili endişeleri bulunduğuna dikkat çekiyorlar.

Coğrafi olarak ise Yunanistan’ın yıl boyu uçuş eğitimi yapmaya müsait bir iklimi var ve topraklarında hem Yunan hem de NATO üsleri bulunuyor.

Geçtiğimiz günlerde Yunanistan’a bir ziyaret gerçekleştiren Amerikalı yetkililere göre, Amerika açısından belki de en önemli olan husus ise, hem halen iktidarda olan Yunan hükümetinin, hem de muhalefetin işbirliğine açık olması. Yetkililer Yunan tesislerinin kullanımının artırılması ve bu ülkeye daha fazla birliğin geçici olarak konuşlandırılması için bir fırsat gördüklerini belirtiyorlar.

Amerikan Genel Kurmay Başkanı, Deniz Piyade General Jo Dunford, Yunanistan’ın Suriye ve kuzey Afrika’daki Amerikan askeri faaliyetlerine coğrafi yakınlığına dikkat çekerek, kendisiyle seyahat eden basın mensuplarına “Yunanistan’ın coğrafyası ve buradaki fırsatlar oldukça önemli” dedi.

Amerika Yunanistan’daki üslerinin kullanımını artırdı. Silahsız MQ9 Reaper insansız hava araçları, geçtiğimiz bahar aylarından itibaren, Yunanistan’ın Larissa hava üssünden işletilmeye başladı.

Yetkililer NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı, General Curtis Scaparotti başkanlığında yürütülen görüşmelerin, henüz hazırlık mahiyetinde olduğunu ve henüz birliklerin ya da askeri teçhizatın kalıcı olarak konuşlandırılmasına yönelik önerileri içermediğini vurguladılar.

Yunanistan’ın bir çok avantaj sunmasına karşın, Yunan kaynaklarının kullanımının artırılması, Türkiye’deki İncirlik Hava Üssünü ikame etmek amacını gütmüyor veya İncirlik üssünün kullanımının imkansız hale gelmesi ihtimaline karşı bir teminat olarak görülmüyor.

General Dunford, “Yunanistan’la kurduğumuz ikili ilişkiler, Türkiye ile ilişkilerimiz pahasına kurulmadı” şeklinde konuştu.

İncirlik daha büyük, NATO operasyonları için tasarlanmış ve Amerika’nın İslam Devleti (IŞİD) militanlarını temizlemek için operasyonlar yürüttüğü Suriye’ye daha yakın bir üs.

Ancak 2016 yılında Türkiye Cumhurbaşkanı’nın karşıtları tarafından düzenlenmiş darbe girişimi, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini satın alma kararı ve Amerika’nın, Türkiyenin terörist olarak gördüğü Suriye’deki Kürt savaşçıları desteklemesi gibi meseleler, iki ülke arasındaki gerilimle birlikte, Yunanistan’ın cazibesinin de artmasına neden oldu.

Türkiye 2015 yılından bu yana İncirlik Üssünden yapılan operasyonlara kısıtlamalar koymuş durumda. Amerika, bunun üzerine, Suriye’deki harekatlarını yürütebilmek için kaynaklarını Katar gibi ülkelere kaydırmak zorunda kalmıştı.

Amerika Yunanistan’ın Girit adası kıyılarındaki Souda Körfezinde bulunan deniz üssünü yıllardan beri kullanıyor. Bu üs, bölgede uçak gemilerinin yanaşmasına olanak sağlayacak kapasiteye sahip tek üs.

Ancak Amerikalı bir yetkili Souda Körfezinin kapasitesinin artık dolmuş olduğunu ve bu nedenle başka seçeneklerin de gözden geçirildiğini belirtti.

Yunanistan açısından Amerikan gemilerinin bu ülkenin limanlarını daha fazla ziyaret etmesi ve bu ülkede daha fazla manevra yapması, Libya ve Türkiye’den kaynaklanan güvenlik tehditlerini hafifletebilir. Yunanistan’ı en çok endişelendiren Türkiye’den kaynaklanan tehditler.

Amerikalı bir yetkili “Yunanistan komşusuna bakıyor ve bizim yaşadığımı istikrarsızlığı o da yaşıyor” dedi.

Yunan diplomatik kaynakları askeri işbirliği görüşmeleri ile ilgili olarak doğrudan yorum yapmadılar ancak ülkenin stratejik bir konumda bulunduğunu ve NATO’nun GSYİH’nın %2’si tutarındaki askeri harcama yapma hedefini yakaladıklarını vurguladılar.

Bu ay Selanik’te yapılan bir etkinlikte Yunan savunma bakanı Panos Kammenos on yıllardır sürmekte olan Yunan Amerikan ilişkilerinden övgüyle bahsetti. Kammenos “Geleceğe de birlikte ilerleyeceğiz” dedi ve ekledi

“Askeri anlaşmalar genişleyecek ve bu Yunanistan’ın tüm Akdenizde stratejik bir ortak olarak görülmesine imkan verecek.”

Bölge başka büyük güçlerin de dikkatini çekiyor. Çin doğu Akdeniz’deki ayak izlerini artırdı, Rusya ise bölgedeki operasyonlarının merkezi olarak Suriye’yi kullanıyor. Yunanistan’ın Rusya ile de uzun yıllara dayanan ilişkileri var.

Amerikalı yetkili, “Her ne olursa olsun, Yunanistan’la kazanma şansımızı çok yüksek” dedi.