Ağu 01 2018

ABD'den Türkiye'nin Adalet ve İçişleri Bakanlarına yaptırım kararı

Türkiye’de yaklaşık iki yıl tutuklu kaldıktan sonra Rahip Andrew Brunson'un ev hapsine alınmasının ardından ABD’den gelen “Serbest bırakılmazsa ağır yaptırımlar uygulayacağız” tehditleri sonrası yükselişe geçen dolar, Türk lirası karşısında bugün (1 Ağustos 2018) tüm zamanların rekorunu kırarak psikolojik eşik olan 5 lirayı da gördü. 

Önce ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, ardından da ABD Başkanı Donald Trump’tan gelen yaptırım tehditleri piyasaları altüst ederken Bloomberg’den bir son dakika haberi geldi. 

Bloomberg haberinde, ABD’nin Türkiye’ye yönelik benzeri görülmemiş bir yaptırım listesi hazırladığı ve bu listenin bazı Türk vatandaşı isimler ve şirketleri kapsadığı ifade ediliyor. 

Yaptırım konusunda bilgi sahibi olduğu belirtilen ABD’den iki kişiye dayandırılan habere göre, ABD vatandaşlarını ve diplomatik misyon çalışanlarını tutuklayan Türkiye devletine yaptırım uygulanmasına karar vermesi gerektiğinde bu liste devreye sokulacak. 

Bloomberg, “Bu liste hazırlığı ABD'nin NATO müttefikine karşı benzeri görülmemiş cezalar koymaya ne kadar yaklaştığını gösteriyor” yorumunu yapıyor.

Haberde, Yaptırım listesinde belirlenen kişi ve kurumların ABD Hazine Bakanlığı tarafından onaylanması gerektiğinin altı çiziliyor.

Yaptırımlar, ABD’nin ‘2016 Küresel Magnitsky Yasası’ yetkisi kapsamında hazırlanıyor. İlgili yaptırımlar devreye girdiğinde söz konusu kişiler ve şirketlerin ABD’deki varlıklarına da el konabiliyor ve iş yapma yasağı konabiliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilk yaptığı değerlendirmede “Yaptırımlar ile Türkiye’ye geri adım attıramazsınız” demişti. Ardından bugün de “Evangelist, siyonist anlayışın tehditkar dili kabul edilemez” sözleriyle tepkisini ortaya koydu.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nauert ise, salı günü yaptığı açıklamada “Yaptırımlar çok ciddi olur” demiş ve Brunson’ın bir an önce serbest bırakılması gerektiğini vurgulamıştı.

ABD, daha önce de 1974 ile 1978 yılları arasında farklı şekillerde bir dizi yaptırım uygulamıştı.

Yaptırımların ilk yürürlüğe girmesi, 1973 genel seçimlerinin ardından Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Milli Selamet Partisi tarafından kurulan koalisyon hükümetinin haşhaş ekim yasağını kaldırmasıyla oldu.

Hükümet, 1 Temmuz 1974'te 7 ilde devlet kontrolü altında haşhaş ekimine tekrar başladı. Haşhaş ekimi önceki yıllarda ABD'nin tepkileri sonucu yasaklanmıştı.

ABD Kongresi, Türkiye'ye her türlü askeri, ekonomik ve diğer yardımların yanı sıra mühimmat, savunma hizmetleri ve silah teslimatına dair ruhsatları askıya aldı.

Ayrıca, Türkiye'ye kredi verilmesi de 1 Ocak 1975 tarihi itibariyle durduruldu.

Dönemin ABD Başkanı Gerald Ford, Türkiye ile müzakerelerin devam ettiğini belirterek, Kongre'nin aldığı kararları yürürlüğe sokmadı.

Ancak, 1974 yazındaki Kıbrıs Barış Harekatı'nın ardından Ford da Türkiye'ye yardımların durdurulmasını öngören kararı onayladı.

Yaptırımlar, haşhaş ekimi nedeniyle gündeme getirilmiş olsa da uygulanması Kıbrıs Barış Harekatı'ndan sonra gerçekleşti.

Ancak ilerleyen yıllarda, Soğuk Savaş'a bağlı bölgedeki gelişmelerin Türkiye'nin stratejik önemini artırmasıyla zaman içerisinde yaptırımlar da kaldırıldı.

DW Türkçe'nin geçtiği son dakika bilgisine göre ABD, Papaz Brunson'ın tutukluluğu nedeniyle Türkiye'nin Adalet ve İçişleri Bakanlarına yaptırım kararı aldı.

 

Amerikanın Sesi sitesinde yer alan haberde, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Adalet Bakanı Abdulhamit Gül'ün Amerikalı rahip Andrew Brunson'ın tutuklanması ve hapiste tutulmasnındaki rolleri nedeniyle yaptırım listesine alındığı ifade edildi.

Konuyla ilgili açıklamayı Beyaz Saray Sözcüsü Sarah Sanders basın toplantısında açıkladı.

Beyaz Saray Sözcüsü Sanders'ın ardından ABD Maliye Bakanlığı yazılı bir açıklama ile yaptırım kararını duyurdu.