ABD 'Organize suçlar' savcısı Berman, Trump’ın istifa baskısına direniyor: Sebep Halkbank mı?

ABD Başkanı Donald Trump’ın eski güvenlik danışmanı John Bolton’un piyasaya çıkması beklenen ve içeriği basına sızan kitabındaki iddiaların sarsıntısı sürerken, ABD adalet sisteminde de deprem yaşanıyor.

ABD Adalet Bakanı William Barr, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını delmekle suçlanan ve  iddialara göre bir ucu Erdoğan ailesine ve bazı eski bakanlara çıkan ünlü Halkbank dosyasına bakan New York Güney Bölge Mahkemesi Başsavcısı Geoffrey Berman’ı istifaya zorladı, ancak ülke tarihinde eşine az rastlanır biçimde bu talebi reddetti. Barr, Trump'ın talimatıyla gerçekleştiği sanılan bu adımıyla, Berman'ın yerine, Trump yönetimine yakınlığıyla bilinen ABD Sermaye Piyasası Kurumu Başkanı Jay Clayton'ı atamayı planlıyordu.

Berman twitter adresinden dü n gece yaptığı açıklamada, yerine atanan ismin ancak Senato tarafından onaylanması ile istifa edeceğini belirtti.

Bolton’ın kitabında da, Trump’ın kendisinden Halkbank konusunda devreye girmesini isteyen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, mevcut savcıların Obama tarafından atandığını, bunların değiştirilmesinden sonra ancak yardımcı olabileceğini söylediği öne sürülüyor. 

Konuyla ilgili olarak CNN International’da yayınlanan haberde yaşanan süreç, Adalet Bakanı Barr’ın Berman’ı devirme girişimi olarak değerlendiriliyor.

Berman’ı istifaya zorlama adımı, Barr’ın Adalet Bakanlığı’nı Trump’ın siyasi gündemine göre yeniden yapılandırma çabası olarak değerlendiriliyor. 

Haberde Clayton’ın daha önce hiçbir zaman savcılık görevinde bulunmadığına da dikkat çekiliyor, Barr’ın Berman ile bizzat görüştğü ve  istifaya zorladığı belirtiliyor. 

Adalet Bakanlığı’ndan bir yetkili CNN’e yaptığı açıklamada Berman’ın, bu hafta aniden görevini bırakacağını açıklayan Sivil Bölüm Başsavcısı Jody Hunt’ın yeri de dahil olmak üzere bakanlık bünyesinde başka bir göreve atanmak istendiğini belirtiyor. 


Trump 2017’de göreve başlar başlamaz, İran asıllı işadamı Reza Zarrab ve Halkbank davalarını açmış olan ve ABD'de 'organize suçlar' alanında en önde gelen isimlerden olan Pret Bharara’yı başsavcılık görevinden alarak yerine Berman’ı atamıştı. Ancak Berman, kısa bir süre sonra Trump’a yakın isimlerden olan, avukatı Michael Cohen ve sırdaşı olarak bilinen Rudi Giuliani’nin de aralarında bulunduğu kişilere karşı açtığı soruşturma dosyalarıyla Trump’ı çok zor durumda bırakmıştı. 

ABD Adalet Bakanlığı'nın New York ve Washington ofisleri arasındaki gerilimler Halkbank iddianamesi de dahil olmak üzere bazı davaların ele alınmasından sonra arttı ve Berman ile Barr sık sık karşı karşıya geldi, bilek güreşi yaşandı.

 Geçen sonbahar, Adalet Bakanlığı yetkilileri Berman'ın üst düzey bir yetkili olan Ed O'Callaghan ile değiştirilmesini de gündeme getirdi, ancak daha sonra savcılar Giuliani’nin ortakları hakkında dava açınca, Berman'ın görev süresi de uzatıldı.

Trump ve Barr uzun zamandır Berman’ın ofisinin çeşitli davalara bakmasıyla ilgili sorun yaşıyor, ancak Trump’ın ofisine yakın isimler, Cohen, Giuliani ve Jeffrey Epstein gibi üst düzey isimlerin de dahil olduğu son derece yüksek profilli soruşturmaları yürüten Berman’ın görevden alınmasının siyasi müdahale olarak algılanacağını düşünmeye ittiğinden bu adımı atmaktan çekiniyordu. 

CNN’in haberinde Barr’ın son birkaç aydır yaşanan koronavirüs krizinin adalet mekanizmasında yaşattığı sessizliği fırsat bilerek Berman’ı devirmeye çalıştığı öne sürülüyor. 

CNN haberine göre Senato Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer "Cuma gecesi geç saatlerde yaşananlar yasal sürece yönelik müdahalenin işaretleridir. Başkan Trump'ın öfkesi nedir? Bu Başsavcı’nın daha önceki bir eylemi veya devam eden bir eylem mi bunların sebebi?" diye sordu.

 Temsilciler Meclisi Yargı Başkanı Demokrat Jerry Nadler de, “Amerika, Trump adına ceza soruşturmasına tekrar tekrar müdahale eden Barr'dan en beter icraatı beklemekte haklı” dedi ve Berman'ı ifade vermeye davet edeceğini söyledi.

Trump'ın eski ulusal güvenlik danışmanı Bolton, önümüzdeki Salı günü yayımlanması beklenen kitabının bazı bölümlerinde Trump’ın Erdoğan’ın baskılarıyla Halkbank davasına müdahil olduğunu belirtiyor.

Ahval'in yayınlanma öncesi ele geçirdiği ve önemli bölümlerini yayınladığı kitapta Bolton, Erdoğan’ın, Berman’ın başında bulunduğu New York Güney Bölgesi savcılarınca İran yaptırımlarını delmekle suçlanan Halkbank’ın bu tür suçu işlemediğini, bunun Gülen Cemaati’nin bir propagandası olduğunu belirten bir notu Mayıs 2018’de Trump’a ulaştırdığını belirtiyor.

Buna karşılık Trump’ın da konuyla ilgileneceğini ancak Güney Bölgesi savcılarının kendinin değil ''Obama’nın adamları'' olduğunu, bu isimleri değiştirince sorunun çözüleceğini söylediği ifade ediliyor. 

Bolton ayrıca Türkiye ve Çin'de faaliyet gösteren şirketlerle ilgili hukuki süreçlere müdahale eden Trump’ın "sevdiği diktatörlere kişisel iyilikler yapmaya" istekli olduğunu gösterdiğini de belirtiyor

Bolton kitabı iki damat arasındaki gizemli ilişkileri ise “damat kanalı“ olarak adlandırıyor. Trump’ın damadı Jared Kushner ve Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak arasındaki ilişkiyi Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve Hazine Bakanı Steven Mnuchin’e aktardığını belirten Bolton, ikisinin de bu bilgilerden dolayı çok kızdığını ifade ediyor.

9 Nisan 2018 ile 10 Eylül 2019 tarihleri arasında Trump’ın Ulusal Güvenlik danışmanlığı görevinde bulunan Bolton, bu dönemde şahit olduğu gelişmeleri “The Room Where It Happened – Olayın Gerçekleştiği Oda” ismiyle kaleme aldı. Ancak kitabın duyulmasından sonra Trump ve ekibi kitabın yayınlanmasını engellemek için devreye girmişti. 

Kitapla ilgili olarak Ahval'in kapsamlı haberlerine şu linklerden ulaşabilirsiniz: