Mar 07 2018

FT yazısı: Türkiye Kürtlerle savaşarak İran'ı güçlendiriyor

20 Ocak’ta başlayan Zeytin Dalı Harekatı, Türkiye’de yüzde 70 oranında destek almaya devam ederken, Türkiye’nin Suriye’de yeni bir cephe açan operasyonu bazı analistler tarafından ‘Kürtleri yabancılaştıran’ bir hamle olarak yorumlanıyor.

İngiliz Financial Times (FT) gazetesinin Uluslararası İlişkiler Editörü David Gardner, Türkiye'nin Kürtlerle savaşa girmek yerine, işbirliğine gitmesi gerektiğini ifade ederek mevcut politikanın bölgede İran'ı güçlendirdiğini paylaştı.

Gardner, "Türkiye, kendi zararına devletsiz Kürtleri yabancılaştırıyor" başlıklı makalesinde, "Gerçeküstü bir şekilde Zeytin Dalı olarak adlandırılan bu operasyon, Türkiye'de büyük destek buluyor ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın milliyetçiliği giderek pompalaması, tek adam yönetimini pekiştirmek için erken seçim çağrısı yapacağı söylentilerini de artırıyor,’’ ifadelerini kullandı.

Erdoğan'ın dışarıya dönük bu askeri yaklaşımının Türkiye'ye maliyetinin yüksek olduğunu kaydeden Gardner, Erdoğan'ın beş yıl önce "daha pragmatik" olduğu dönemde Kürtlerle yakınlaşma sürecine girdiğini vurguladı.

Gardner, beş yıl önce uygulanan Kürt siyasetinin "Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulan Türk cumhuriyetinin Jakoben merkeziyetçiliğinden bir kopuşa" işaret ettiğini öne sürdü.

Erdoğan'ın Türkiye'deki Kürtlere kültürel ve siyasi bir alan açarken, Kuzey Irak ile Suriye'deki Kürtleri de Türkiye'nin etki alanı içerisine çekmeye çalıştığını belirten Gardner,  şunları söyledi:

"Bu riskli ancak cesur bir fikirdi: Sınırın her iki tarafındaki Kürtleri müreffeh ve Sünni 'Türk çatısı' altında birleştirmeye çalışarak Büyük Kürdistan hayalinin büyümesini yavaşlatmak.

"Dahası, tek devlet altında iki ulusun birleşmesi Bağdat'tan Beyrut'ta doğru Tahran'ın kurduğu Şii eksene karşı da bir koruma sağlıyordu. İran'ın kurduğu bu etki kuşağı artık çok daha güçlü.

"Ankara ayrıca Kürtlerin Eylül ayında büyük eleştiri toplayan referandumunun ardından Kuzey Irak'ta bağımsızlık ilan etmesini de durdurmaya çabaladı.

"Ancak, Iraklı Kürtlerin bölünmesine yol açan İran'ın entrikaları; Kerkük gibi petrol zengini yerlerin kontrolünün ele geçirilmesini sağlayan da Tahran yönetimiyle birlikte hareket eden Şii milisler oldu.

"İran'ın desteklediği Esad rejimine bağlı güçler de Türkiye'nin Afrin'de YPG'ye yönelik harekatını kullanarak, Suriye'nin kuzeybatısında kaybettikleri toprakları geri almaya çalışıyor.

Türkiye’nin Kürtlerle yakınlaşma sürecini devam ettirmiş olsaydı, muhtemelen çok daha güçlü bir durumda olacağını savunan Gardner, PYD'nin eski Eş başkanı Salih Müslim'in kısa bir süre önce verdiği bir mülakatta, Türkiye'nin Kürtlerle birlikte çalışmayı sürdürseydi, "Orta Doğu'nun en güçlü ülkesi" olacağı yönündeki sözlerini hatırlattı.

Financial Times’daki yazıya göre, "Erdoğan'ın partisi, Türkiye'deki milliyetçiliğin kurtlarına kırmızı et atarken, bu fikir de giderek gerçek dışı bir hal alıyor.’’

Gardner, Türkler ve Kürtlerin birlikte güçlü bir birliktelik kurabileceğine işaret ederek, ‘’ İran'ın Türkiye'nin pahasına yükselişe geçmesi de bunun gerekliliğini kanıtlıyor,’’ değerlendirmesinde bulundu.