Oca 23 2018

Guardian: ABD, Rusya ile masaya oturacak Türkiye’yi kaybetmeyi göze alamaz

Afrin operasyonu dördüncü gününe girerken, dünya kamuoyu Suriye’deki ana aktörlerin ‘Zeytin Dalı’ olarak adlandırılan operasyona tepkilerini yakından takip etmeye devam ediyor. ABD’nin ‘kırmızı çizgi’sinin Menbiç olduğu bildiriliyor, ancak Türkiye Menbiç’e girmekte kararlı olduğunu ifade ediyor.

Peki bu gelişmeler Türkiye-ABD ilişkisi için ne anlama geliyor?

The Guardian diplomasi editörü Patrick Wintour’a göre, ABD, Türkiye’ye Kuzey Suriye’de geçici bir mevki verebilir, zira Rusya’nın empoze ettiği ‘barış formülü’karşısında Türkiye’nin diplomatik desteği son derece dengeleyici bir güç oluşturmakta ve bunu kaybetmeyi göze almak istemeyecektir.

ABD, Türkiye’nin diplomatik desteğini kaybetmeyi göze alamaz, fakat Türkiye’nin sınırın hemen ötesindeki Suriyeli Kürtlere ilişkin endişesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Şam ve Moskova yönetimleriyle anlaşmaya varmak gibi bir yolu tercih etmesine sebebiyet verebilir.  

Ancak ‘Batı’nın bölgede bazı menfaatleri var. Bunların arasında, AB ve ABD’nin yeniden yapılandırma fonlarını durdurma, 2 bin ABD askerini Suriye’de süresiz olarak tutma var.  Ancak Wintour’a göre  mevcut ‘yaptırım gücü’ Türkiye’nin desteği olmadan ölçülemeyecek kadar azalıyor.

İngiltere, Fransa ve ABD, Türkiye’nin Kuzey Suriye’ye girmesini sert bir şekilde eleştirse de, üç ülke şimdiye kadar NATO müttefiklerinin Suriye’den geri çekilmesini söylemek noktasında isteksiz davrandı. Wintour’a göre, bu ülkelerin yaklaşımı Türkiye tarafından Afrin operasyonun devamı için yeşil ışık anlamına geliyor.

Guardian yazarı ABD’nin, şimdiye dek Suriye’nin kuzeyinde ve özellikle Fırat’ın batısındaki Kürt kazanımlarına IŞİD’le savaşmak koşuluyla müsamaha gösterdiğini iddia edebileceğini ancak şu raddede ABD’nin önceliğinin Türkiye’yle ilişkisi olacağını savunuyor.

‘’Ve eğer bu Türkiye’nin parçalar halindeki Suriye’de güvenliğini sağlayacak bir adım atması anlamına geliyorsa, bırakın öyle olsun,’’ diyor Wintour.

Rusya 29-30 Ocak’ta Türkiye ve İran’ın da katılımıyla Soçi’de yapılacak Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nde ulaşılacak bir politik çözüm için tam gaz bastırmaya devam edecek. Türkiye’nin de Soçi’de tam rol alması bekleniyor, zira Moskova’nın yumuşadığı ve Ankara’nın PKK’nın kongreye katılmaması talebini kabul ettiği görülüyor.

‘’Anlaşmanın ana hatları görülebilir durumda,’’ diyor Wintour. Ana hatlarıyla oluşan tabloda, Türkiye, Rusya’nın barış sürecine destek veriyor ve Moskova Türklerin sınırlarındaki Suriyeli Kürtleri zayıflatmasına - üstü kapalı bir şekilde - razı oluyor.