Oca 29 2018

Stratfor makalesi: Afrin, YPG, ABD ve Türkiye için ‘kaçırılmış fırsatların’ göstergesi

Afrin operasyonu 10’uncu gününe girerken, ABD’den gelen ‘Menbiç’ten çekilmeyeceğiz’ açıklaması güne damgasını vurdu. Dünya kamuoyu Türkiye ve ABD’nin bu gelişmeler doğrultusunda Suriye politikasını merakla izliyor.

Stratfor Worldview’da Ranj Alaaldin imzalı bir yorum, Afrin operasyonu ışığında ABD, Türkiye ve YPG'nin Suriye’deki adımlarını ve hatalarını masaya yatırıyor. Yazının satırbaşları şöyle:

ABD son üç yıldır İŞİD’e karşı verdiği savaşta Suriye’nin Kürtlerine ve en baskın güçleri olan YPG’ye güvendi. Ankara, mevcut kriz için ABD'yi ve YPG’yle olan ilişkisini suçluyor, fakat bu hikayede ABD, Türkiye ve YPG için kaçırılmış fırsatlar var.

Türkiye’nin Suriye konusundaki adımları baştan itibaren hatalı oldu; şöyle ki, Türkiye’nin talepleri doğrultusunda Esad karşıtı muhalefet, Esad-sonrası bir Suriye’de Kürt özerkliğini reddetti. Fakat o zamanlar kimse savaşın bu noktaya geleceğini öngöremedi; Esad rejiminin her halükarda devrilmesi bekleniyordu.

YPG, ABD uluslararası toplum için kritik bir zamanda güvenlik boşluğunu doldurma işlevi gördü -- bu daha çok Türkiye ve Suriye’nin bölünmüş muhalefet gruplarının, İŞİD gibi grupları yenmek yerine, Asad’ın devrilmesine öncelik vermesinden kaynaklandı.

Türkiye destekli Esad-karşıtı muhalefet ve YPG arasındaki anlaşmazlığı çözmek zor olurdu, fakat bunun için sarf edilmeyen çaba ve kaynaklar uzun sure konuşulacak, zira zamanında atılmış böylesi bir adım kararlı bir şekilde ivmeyi Esad rejimine karşı çevirebilirdi.

YPG, Suriye’deki rakip Kürt gruplarla güç paylaşarak daha kapsayıcı bir oyuncu olabilirdi, bu da Türkiye cephesindeki kaygıları azaltıp, Rojava’nın Türkiye’ye karşı saldırı düzenlemek için kurulmuş bir atış rampası olduğuna dair yaygın kanaati de bozabilirdi.

Bu süreçte YPG gücüne güç katarken Ankara’nın yapabildiği tek şey Fırat Kalkanı operasyonu oldu.

Fakat YPG’nin tam olarak kavrayamadığı şu oldu - büyümek, beraberinde artan sorumluluklar getirir. Suriye’deki yayılmacı politikasıyla YPG, Türkiye ve diğer yöresel güçlerin etkisini kontrol altına alma isteğine ivme katmış oldu. YPG’nin tartışmasız belirginliği Afrin Operasyonunda Erdoğan’ın hem kamuoyu hem de yöresel destek kazanmasına yardımcı oldu.

Gelinen aşamada ABD’nin YPG’yi terkedip Suriye’den ayrılması düşünülemez, fakat mevcut krizi kontrol altına almak mümkün. ABD, Suriye Kürdistan’ını tek-parti, YPG baskın bir ‘devletçik’ olmaktan koruyup, daha yapıcı, güçlü bir stratejiyle Suriye’nin Kürdistan’nın siyasi inşasını sağlayabilir.

Öte yandan Türkiye’nin farkına varması gereken  bu tür operasyonların Kürt nüfusunu ve PKK destekçilerini daha fazla radikalleştirdiği gerçeğidir.