Şub 08 2018

Washington Post yazarı Suriye’deki keşmekeşi çözme reçetesi verdi

 

Suriye’de tabiri caizse kimin eli kimin cebinde, kim kimin safında belli değil. Dönemsel ve çıkara dayalı müttefiklikler, yedi yıldır süregelen savaşın değişmezi.

Hemen her grubun bir ‘kullanma tarihi’ var ve süresi dolan bir kenara atılıyor. Tıpkı Rusya’nın, Afrin’den çekilip YPG’yi Türkiye’ye teslim etmesi gibi.

Aynı şekilde, ABD’nin Türkiye’nin Afrin harekatına karşı net bir tavır sergilemeyip ‘bekle-gör’ politikası izlemesi gibi.

Böylesi bir tabloyu keşmekeş olarak tanımlamak yanlış olmasa gerek.

The Washington Post’un önde gelen yazarlarından David Ignatius da durumu tanımlarken ‘keşmekeş’ terimini kullanıyor ve bunu çözmenin zamanının geldiğini belirtiyor.

Bunun için de, “Nasıl yapılacağı burada” diyerek iddialı bir giriş yapıyor yazısına.

Ignatius’un Menbiç’ten kaleme aldığı o yazının satırbaşları şöyle:

Çarşamba günü, tuhaf ve korkutucu bir gündü Suriyede, Ortadoğu standartları için bile.

Öğlen erken saatlerde, IŞİD’e karşı neredeyse muzaffer olmuş Amerikalı komutanlar, tepedeki bir gözetleme noktasında dikiliyor ve Kürt müttefiklerini hedef alan, NATO müttefikimiz Türkiye tarafından desteklemen isyancı bir güçten gelen taciz ateşinden dert yanıyorlardı.

Birkaç saat sonra, güneydoğuya 100 mil uzaklıkta, Esad rejimini destekleyen kara birlikleri, Kürt savaşçıların karargahını ve Fırat’ın beş mil doğusundan, muhtemelen bir petrol sahası yakınından, Kürt militanların ortağı ABD Özel Operasyon Güçlerini vurdu.

Amerika öncülüğündeki koalisyon da hava saldırıları ile rejim güçlerine misillemede bulundu.

ABD ordusu bu konuda detay vermezdi ancak Rus güçleri Deyrezzor’da Suriye rejim güçlerini desteklemekte.

Silahlı çatışma geceye kadar devam etti ve burada tırmanan savaşın önemli bir işareti olabilir.

Her iki cephede de çarşambanın dersi, bu çatışma sahası aşırı kalabalık ve daha geniş bir çatışmaya doğru kayıyor.

Amerika ve Türkiye, ABD’nin 3.5 yıl önce IŞİD’i yok etmeye karar verdiği günden bu yana ağır çekim bir şekilde birbiriyle çatışmaya doğru ilerliyor.

Suriye’de ortak iş yapılabilecek tek müttefik, kendilerine Suriye Demokratik Güçleri (SDG) adını veren Kürtlerdi. Türkiye aşırı öfkeliydi, Kürt grupları terörist olarak tanımlıyordu. Ancak Ankara, IŞİD’i yok etmek için güvenilir bir alternatif asla sunmadı ve sonuç olarak ABD bu işi bitirdi.

Rusya, 2015’te savaşa dahil olduğunda ABD, kati çatışmasızlık hatları kurmaya çalıştı. Ancak bu kırılgan ve belirsiz bir girişimdi. Rusya ili bağlantılar, şu an her zamankinden daha hayati.

ABD, IŞİD’le yarım kalan işini bitirebilmek için bu karmaşık düğümü nasıl çözebilir? Suriye ve Irak’taki ABD güçlerinin komutanı Korgeneral Paul Funk’a göre, ABD’nin diyaloga ve Türkiye ile tansiyonu acilen düşürmeye ihtiyacı var.

Funk, “IŞİD’e karşı yürütülen mücadele zayıflıyor, bu uyuşukluk IŞİD’lilere Türkiye’ye ve sonrasında Avrupa’ya kaçma olanağı sunacaktır” uyarısında bulunuyor.

ABD Özel Operasyon güçleri, SDG ile çalışarak burada mucizeler yarattı, Suriye’nin doğusundaki IŞİD kontrolünü yerle bir etti. Ancak, askeri gücün yapabileceklerinin sonuna yaklaşıyoruz.

Bir sonraki adım diplomasiyi zorunlu kılıyor. ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı H.R. McMaster’ın bu hafta Ankara’ya gidiyor olması cesaret verici. Türkiye ile yaşanan krize müdahalede akıllıca hareket edebilir ve bunu fırsata çevirebilir -Türk ve Amerikan çıkarlarının yeniden uzlaştırılması ile sonuçlanacak müzakereleri başlatabilir.

Çarşamba günü, Calla Sokağı’ndaki yürüyüş yolu alışveriş yapanlarla doluydu. Küçük bir tezgahta kolonya satan Favaz el Hannem, IŞİD savaşçılarının favori kokusunun “Sultan” adı verilen hoş bir koku olduğunu söylüyor.

Bir zamanlar IŞİD’in bomba imal ettiği içerdeki dükkanda yoğun bir alışveriş sürüyor. Kadınlar renkli ve altın renkli payetlerle süslü parlayan elbiseler, yırtık kotlar satın alıyor.

Suriyeli Kürtler, Amerika için cesur bir ortak olabilir ancak külfetli de bir ortak. Onları terk etmek kötü bir hata olurdu, ancak bu çok başlı çatışmanın azmasına da izin verilmemeli. ABD ordusu Suriye’deki işini tamamladı. Şimdi sıra, kararlı bir diplomaside.

https://www.washingtonpost.com/opinions/global-opinions/its-time-to-untangle-the-mess-in-syria-heres-how-to-do-it/2018/02/07/20b976dc-0c55-11e8-8b0d-891602206fb7_story.html?utm_term=.8a556332c0f3