Spano'nun Türkiye ziyaretinin ardında bütçe kaygısı mı yatıyor?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Başkanı Robert Spano'nun Türkiye ziyaretinin yankıları sürüyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile Saray'da buluşup kameralara poz veren, AKP'lilerle birlikte kayyım atanan Mardin Büyükşehir Belediye'sini ziyaret eden ve akademisyen kıyımında ilk beşte yer alan İstanbul Üniversitesi'nden fahri doktora ünvanı alan Spano'ya tepkiler dinmek bilmiyor.

Ziyaretin ardında yatan gerekçeleri irdeleyen Sözcü Gazetesi yazarı Çiğdem Toker, "Siyasetçi, gazeteci, akademisyenler ifade özgürlüğü kapsamına giren suç iddialarıyla cezaevinde tutulurken, binlerce bilim insanı üniversitelerden hukuksuzca koparılmışken, fahri doktora ünvanını kabul edişi; binlerce yargıç ihraç edilmişken Adalet Akademisi ziyareti, “yüksek yargıç” konumuyla Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesi ve son olarak da AKP Kadın Kolları Mardin İl Başkanlığı'nın önce paylaşıp sonra tepkiler üzerine sildiği tivitteki program fotoğrafı..." eleştirisinde bulundu. 

Türkiye'nin AİHM'e yaptığı katkı ile ziyaret arasında bir bağ bulunduğu yorumlarıyla ilgili AİHM eski yargıcı Rıza Türmen'in yorumuna dikkat çeken Toker, "Türmen, Spano'nun ziyaretiyle Türkiye'nin mali katkıları arasında bağlantı olduğunu hiç düşünmediğini söyledi. AİHM'e yapılan hak ihlali başvuruları arttıkça, harcama kalemlerinin büyüdüğüne dikkat çeken Türmen bunun da paradoksal bir durum doğurduğunu ekledi. Yanı sıra, Türkiye'nin katkı payını 2017'de ciddi oranda düşürdüğünü anımsattı" görüşünü aktardı.

Toker, AİHM'in bütçesiyle ilgili Türmen'in şu ifadelerine yer verdi

"AİHM'in bağımsız bir bütçesi bulunmuyor. Avrupa Konseyi bütçesinden AİHM harcamaları için bir ödenek ayrılıyor. Avrupa Konseyi'nin bütçesi 47 üye ülkenin milli gelirleri ve nüfuslarına göre yapılan bir hesaplamayla ortaya çıkan katılım paylarından oluşuyor. Bu paylardan da AİHM bütçesi finanse ediliyor.

Avrupa Konseyi Program ve Bütçesi- 2020-2021” başlıklı rapora göre Türkiye'nin 2020 yılı katkı payı: 15 milyon 226 bin 796 Euro. 2017 yılı öncesinde 33.5 milyon Euro dikkate alınırsa, bu tutar düşük bile. Ama bu kadarıyla bile Türkiye; 2020 bütçesinde Avrupa Konseyi'ne üye 47 ülke arasında 7. sırada yer alıyor. En büyük katkı payı sağlayan ülkeler sırasıyla: Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere, Rusya ve İspanya.

Rapordaki dikkate değer ayrıntılardan biri de şu: Yeni AİHM binası için olağanüstü bir bütçe hazırlanmış. Dexia Bank'tan alınan kredinin geri dönüşü için hazırlanan bu olağanüstü yatırım bütçesinde yine her ülkenin payları belirlenmiş. 2016 yılında 357.2 bin Euro olan Türkiye'nin payı 2018'de normal katılımcı statüsüne dönüşle 343.2 bin Euro'ya indirilmiş. Bütçe tartışması bir yana Spano'nun, ağır hak ihlallerine maruz kalan muhalefet cephesinden yöneltilen eleştirilere cevap verip vermeyeceği merakla bekleniyor."