Şub 06 2018

Akkuyu’nun Türk ortağı bir offshore şirket mi?

Türkiye’de bir süredir tartışmalara neden olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) Türkiye ile Rusya arasında yapılan anlaşmaya göre 20 milyar dolara kurulması planlanıyor. Akkuyu’nun yüzde 49’una Türk şirketlerinin ortak olması bekleniyor ve yatırımcı olarak öne çıkan üç şirketin satın alma işlemi bilmediğimiz nedenlerde gecikti.

Cumhuriyet gazetesinden Çiğem Toker, ’Akkuyu’nun Türk ortağı kim olacak?’’ başlıklı yazısında Akkuyu’ya ilişkin son gelişmeleri ve kulis bilgilerini bizimle paylaşıyor.

Toker, kısa adı EÜAŞ olan Elektrik Üretim Anonim Şirketi’ni tanıtıyor. EÜAŞ’ın, meşhur “vergi cenneti” Jersey Kanal Adaları’nda bir iştiraki var: EUAS International ICC.  Ankara’daki EÜAŞ, EUAŞ ICC sermayesinin yüzde 100’üne sahip.

EUAS ICC’yi kuran Bakanlar Kurulu kararında şirketin parayı ve kazançları yurtdışında tutabileceği belirtilirken, EÜAŞ’ın genel müdürü, Jersey’de şirket kurulma nedenini Sinop’a kurulması öngörülen Nükleer Güç Santralı (NGS) sürecinde kolaylık ve pratiklik sağlanması şeklinde izah etmişti. Genel müdür, “Bunu vergi kaçırmak için yapmıyoruz. Ortağımız olan Japonya ve Fransa da off-shore şirketi kurdular, bizi bekliyorlar” şeklinde bir açıklamayı da ekledi.

Öte yandan 10 gün önce Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB) sayfasında Sinop NGS ile ilgili yayımlananan duyuruda, İnceburun mevkiinde NGS kurulacağı hatırlatılarak ÇED sürecinin başladığı paylaşıldı.

Kısacası EÜAŞ NGS, Sinop’ta bir NGS kurma hazırlığında.

Toker bize diğer yanda, milletlerarası anlaşması bundan tam 8 yıl önce imzalanmış Akkuyu NGS’yi hatırlatıyor. Yüzde 49’una Türk şirketlerinin ortak olması beklenen Akkuyu NGS’nin, bugünün döviz kuruyla 745 milyar TL yatırım bedeli olduğu duyurulmuştu.

Haziran 2017’de ise Cengiz-Kalyon-Kolin şirketlerinden oluşan CKK üçlüsünün Akkuyu’ya ortak olacağı açıklanmıştı, fakat sebebi bilinmeyen nedenlerden dolayı satın alma işlemleri gecikti; üç şirketten ikisinin süreçten çekildiğine dair söylentiler netlik kazanmış değil.

Bu süreçte yapılan bir olağanüstü genel kurul ile Rus CEO’nun Akkuyu AŞ’de denetim yetkisi alması sağlandı.

Toker, enerji diplomasisi kulislerinde dönen bir söylemi paylaşıyor. Şöyle ki, EUAS ICC şirketinin Akkuyu ortaklığı ile de ilgilendiği öne sürülüyor.

Bunun sadece bir kulis bilgisi olduğunun altını çizen Toker, doğru olma ihtimalinin kritik sonuçlarına dikkat çekiyor.

Şayet Türkiye’nin kilovatsaatini 12.35 centten satın almayı, milletlerarası bir anlaşmayla taahhüt ettiği bir yatırımdan bahsediliyorsa, ‘’kamu sermayeli bir şirketin hissedar olma ihtimali, toplumla paylaşılmayı gerektiren bir durumdur,’’ diyor Toker.

Cumhuriyet yazarı, dikkatimizi Rusya-Türkiye ilişkilerine çekerek şunu ekliyor:

‘’Rusya adını Afrin Operasyonu dolayısıyla sıkça duyduğumuz bu dönemde, Akkuyu yatırımındaki her gelişme, iki ülke ilişkisi açısından yeniden “okumayı” gerekli kılan bir denge değişikliği anlamına geliyor.’’

 

http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/920649/Akkuyu_nun_Turk_ortagi_kim_olacak_.html