AKP'nin ihale oyunu: Doğal afet ve savaş yok ama rant çok!

AKP iktidarının kamu kaynaklarını ölçüsüzce kullanımı her geçen yıl artıyor. Doğal afet, savaş, acil ve öngörülmeyen durumlarda kullanılması gereken ihale yöntemi, Müslüman Kadınlar Liderlik Programı organizasyonundan araç kiralamaya, protokol tribünü yapımından hizmet binası inşaatına kadar değişik alanlarda kullanıldığı ortaya çıktı. 

BirGün'den Nurcan Gökdemir'in haberine göre, Kamu İhale Kanunu’nun “doğal afet, savaş, acil ve öngörülemeyen durumlarda kullanılmasına” izin verdiği pazarlık yöntemiyle 2019’da Müslüman Kadınlar Liderlik Programı organizasyonu için hizmet alımı yapıldı, kamu kurumları araç aldı, protokol tribünü inşa ettirdi.

Elektronik Kamu Alımları Platformu’ndan (EKAP) derlenen bilgilere göre, Kamu İhale Kanunu’nun pazarlıkla ihale yapılmasını düzenleyen maddesi kamu alımlarında çok sık başvurulan bir yöntem oldu.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun idarelerce yapılacak ihalelerde öncelikle açık ihale usulünün esas alınacağı, diğer ihale usullerinin ancak özel hallerde kullanılabileceğine ilişkin kesin hükmü AKP iktidarları döneminde çoğunlukla dikkate alınmadı.

 Kanunun 21’inci maddesinin (b) bendinde, doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması” durumunda pazarlık usulü ile ihale yapılabileceğine ilişkin hüküm AKP’nin kamu kaynaklarını devretme hızına yetişemedi.

Bu düzenlemeye, geçen yıl “yapım tekniği açısından özellik arz eden yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen haller” ibaresi eklendi.

İktidarın bu yolla açtığı ihaleler yıllar itibariyle sürekli arttı. 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alımları tutar bazında değerlendirildiğinde, 2018 yılında pazarlık usulü ile yapılan ihalelerin oranı 28,72’ye yükseldi.

Bunların yüzde 29’u 21 b’ye göre yapıldı. Bu hükümden yararlanılarak yapılan ihaleler arasında yüzde 63,2 ile yapım işleri ilk sırada yer aldı.

Ülkenin çeşitli illerindeki millet bahçelerinin yapımının yanı sıra Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın toplantısına kadar çok geniş bir alanda yapım, danışmanlık, hizmet ve mal alım ihaleleri pazarlık yöntemiyle yapıldı.