AA’da yönetim değişti, Altun ve SETA hakimiyeti pekişti

6 Nisan’da 101’inci kuruluş yıldönümü kutlayan Anadolu Ajansı’nın 7 Nisan’da yapılan olağan genel kurulunda en büyük hissedar olan Hazinenin teklifiyle 2014’ten bu yana Genel Müdürlük görevini yürüten Şenol Kazancı ve ekibi tasfiye edildi. Yerine Berat Albayrak’ın kardeşi Serhat Albayrak’ın başında olduğu Turkuvaz Medya ve TRT’de görev yapan Serdar Karagöz geldi.

Eski ve yeni iki genel müdür de Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın okul arkadaşları.

Serdar Karagöz ile birlikte AA’nın yeni yönetim kurulunda yer alan isimler de akademisyen ağırlıklı olmasına karşın bağlantıları dikkat çekiyor. AA’nın yönetimine giren yeni isimler; Genel Müdür Serdar Karagöz,  Yönetim Kurulu Üyeleri Doç İsmail Çağlar,  Doç Yusuf Özkır,  Prof Hasan Nuri Yaşar ve Büşra Karaduman Aktuna.

Büşra Karaduman Aktuna aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un yardımcısı ve Basın-Yayın Dairesi Başkanı olarak görev yapıyor.

Yeni yönetim kurulunda dikkat çeken bir başka isim ise medyada oldukça tartışma yaratan ve ‘gazetecileri fişlediği’ iddialarının gündeme getirilmesine neden olan Doç İsmail Çağlar. Fahrettin Altun ve Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın’ın da görev yaptığı, AKP’nin ‘Think Thank’ı olarak da adlandırılan Siyaset, Ekonomi ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı’nda (SETA) Toplum ve Medya Araştırmaları Direktörü olarak görev yapan Çağlar, SETA’nın 2019 yılında yayınladığı, ‘Uluslararası Medya Kuruluşlarının Türkiye Uzantıları Raporu’nu hazırlamıştı.

BBC, Detusche Welle, Amerika’nın Sesi, Sputnik, Euronews başta olmak üzere uluslararası yayın organlarının Türkçe servislerinde görev yapan, haber, yorum, yazı geçen çok sayıda gazeteciyi örtülü şekilde ‘ajanlıkla’ itham eden rapor, Basın Meslek Kuruluşları, Gazeteci Cemiyetleri ve Gazeteciler Sendikası’nın da sert tepkilerine neden olmuştu.

Yönetim Kurulundaki diğer üye Doç Yusuf Özkır da çeşitli üniversitelerin İletişim Fakültelerinde öğretim üyeliği yanında, halen Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde ve SETA’da görev yapıyor. Özkır SETA’nın yayınladığı Kriter dergisinin yayın koordinatörlüğünü yürütüyor.

Prof Hasan Nuri Yaşar da Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyeliği yanında Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) üyesi.

Görevi devreden eski genel müdür Şenol Kazancı, özellikle 31 Mart 2019’daki yerel seçimlerde AA’nın seçim sonuçlarıyla ilgili yayınlarında siyasi manipülasyon çabalarıyla gündeme gelmişti. Seçim gecesi oyların sayılmaya başlanmasıyla birlikte AKP’nin sonradan yitirdiği ortaya çıkan büyükşehirlerde, İzmir de dahil olmak üzere AKP’yi açık ara önde gösteren AA yayınları, muhalefetin ve kamuoyunun tepkisine neden oldu. Ekrem İmamoğlu’nun 23 bin oy farkıyla kazandığı 31 Mart’taki İstanbul Seçimlerini AKP adayı Binali Yıldırım’ın kazandığı ilan edilmesine karşın, İmamoğlu seçimi kendisinin kazandığını duyurunca AA, seçim gecesi 15 saat süreyle veri akışını durdurdu, seçim sonuçlarını yayınlamayı kesti. Ertesi gün Yüksek Seçim Kurulu (YSK) İstanbul’u CHP’nin adayı İmamoğlu’nun kazandığını duyurdu.

Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Şenol Kazancı, iktidara yakın Yeni Şafak gazetesinde köşe yazarlığı ile aynı grubun haber kanalı TV Net’in genel yayın yönetmenliğini yürüttükten sonra, 2011 yılında Erdoğan’ın Başbakanlık Danışmanı oldu. 2014 yılında AA Genel Müdürlüğüne getirilen Kazancı, 6 yıldan bu yana bu görevi yürütüyordu ve görevden alınması iktidar medyasında şaşkınlıkla karşılandı.

Kazancı’nın yerine getirilen Serdar Karagöz de Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi’ni ve ardından Bilgi Üniversitesi Siyaset Bilimi bölümünü bitirdi. Aynı üniversitenin İnsan Hakları Hukuku yüksek lisans programındaki master çalışmalarını daha sonra ABD’de The New School University'de "Media Studies" alanında sürdürdü.

İktidarın en büyük medya gruplarından ve başında eski Hazine-Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın olduğu Turkuvaz Medya’nın New York temsilciliğini ve BM Diplomasi Muhabirliğini yapan Serdar Karagöz, Türkiye’ye döndükten sonra 2013’te Sabah Gazetesi Dış Haberler Müdürü oldu. 2014 yılında da Turkuvaz Medya’nın İngilizce yayın organı Daily Sabah’ı çıkartmaya başladı ve genel yayın yönetmenliğini üstlendi.

2018 yılında TRT’ye geçen Karagöz, o tarihten bu yana TRT Genel Müdür Yardımcılığı ve TRT World ile TRT Arabi kanallarını bünyesinde barındıran TRT Uluslararası Haber Kanalları Genel Yayın Yönetmenliği görevini yürütüyordu.

Serdar Karagöz’ün AA Genel Müdürlüğü’ne atanmasının ardından muhalif medyada yer alan haberlerde, Karagöz’ün FETÖ’nün medya yapılanmasının önde gelen isimlerinden olduğu ileri sürülen ve ‘Fuat Avni’ Twitter hesabının yöneticisi olduğu gerekçesiyle aranan Aydoğan Vatandaş ile yakın dostluğuna dikkat çeken haberler yer aldı.

Öte yandan yeni hükümet sistemine geçişle birlikte, AA’nın yönetim, faaliyet, örgütlenme, insan kaynakları yönetimi ve denetimini Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’na bağlayan 14 No’lu Cumhurbaşkanı Kararnamesi’nin AA ile ilgili bölümleri, geçtiğimiz Şubat ayında Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edildi.

AYM, CHP’nin açtığı iptal davası üzerine verdiği kararda, Fahrettin Altun’un başkanı olduğu Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın Anadolu Ajansı (AA) üzerindeki yönetim ve denetim yetkisini anayasaya aykırı bularak iptal etti.

AYM kararının gerekçesinde, anayasanın 133. Maddesinde devlet tarafından kamu tüzel kişiliği olarak kurulan haber ajanslarının ‘özerk ve yayınlarının tarafsız’ olduğuna ilişkin hükümlere atıfta bulunularak, basın özgürlüğüne vurgu yapıldı. Kararda şöyle denildi:

“Ajansın şirket olarak temel amacı, yurt içinde ya yurt dışındaki olaylarla ilgili doğru, çabuk, tarafsız, çağdaş haber ve fotoğraf, görüntü ve multimedya istihbaratı yaparak bilgiyi basın ve yayın abonelerine ulaştırmaktır. Bu itibarla ajansın faaliyetlerinin yürütmenin içinde yer alan ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olan İletişim Başkanlığınca denetlenmesi, ajansın özerkliğiyle bağdaşmadığı gibi yayınlarının tarafsızlığını da etkileme ihtimalini barındırmaktadır. Öte yandan Ajansın örgütlenmesi ve insan kaynakları yönetimi üzerinde İletişim Başkanlığının denetim yetkisine sahip olması da Ajansın kendi faaliyetlerine ilişkin kararları alma ve uygulama konusundaki serbestisini ortadan kaldırdığından, Anayasanın 133. Maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan kamu tüzel kişilerinden yardım gören haber ajanslarının özerkliği ilkesiyle bağdaşmamaktadır.”

AYM’nin bu iptal kararına rağmen, AA Genel Kurulu sonrası göreve getirilen yeni yönetimde Fahrettin Altun’un ve geçmişte Altun’un da görev yaptığı SETA’nın ağırlığı ve etkinliği belirgin şekilde görünüyor.

Dolayısıyla Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı koşullarında kurduğu, Hazine kaynaklarıyla beslenen AA’nın yeni yönetiminin, özgür ve tarafsız habercilik yapması söz konusu olamayacak. Görevden alınan Şenol Kazancı’nın iktidar yanlısı yayın politikasını daha da ileri boyutlara taşıması ve AA’nın tamamıyla Cumhurbaşkanlığının resmi haber ajansına dönüştürülmesi dışında bir fonksiyonunun kalmadığı açık şekilde ortada.