Müslüman ülkeler, Ayasofya’ya mesafeli

Ayasofya bugün kılınacak cuma namazı ile resmen cami olacak. Açılış öncesi medyada yoğun bir propaganda yapılmasına rağmen hükümetin halk arasında istediği heyecanı oluşturamadığı görülüyor. 

İslam ülkelerinden ise karara imza atan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a destek yok denecek düzeyde. 

Erdoğan’a en yakın iki isim Katar ve Libya liderleri dahi resmi olarak Ayasofya’nın camiye çevrilmesine destek veren herhangi resmi bir açıklama yapmadı.  

İran dışından tek üst düzey destek Umman’dan geldi. Umman Müftüsü Ahmet bin Hamad el Halili, “Bizi, tüm İslam ümmetini ve özellikle de Ayasofya’nın tekrar cami olmasını sağlayan Türk milletinin lideri Recep Tayyip Erdoğan’ı kutluyorum” dedi. 

İran Dışişleri Bakanlığı’ndan daha önce yapılan açıklamada ise, “Ayasofya’nın statüsüyle ilgili karar Türkiye’nin iç meselesidir” dedi.  

Kudüs’teki Mescid-i Aksa’nın İmamı İkrime Sabri de yaptığı açıklamada, “Türkiye ve bizi, Ayasofya’nın Müslümanlara ait olduğu için tekrar camiye çevrilmesinden dolayı kutluyorum” dedi.

Ayasofya’ya diğer destek mesajları ise Müslüman Kardeşler ve aynı ideolojideki parti ya da kuruluşlardan geldi. 

Müslüman Kardeşler Sözcüsü Talat Fehmi kararın tarihi olduğunu söyledi. “Bu adım, Türk halkının toprakları üzerindeki egemenliğini ve haklarının kullanılmasını doğruluyor" diyen Fehmi, Türk mahkemesinin Ayasofya'yı camiye dönüştürme kararı ile “sahiplerinin hakkını geri kazandığını” söyledi.

Filistinli gruplardan Hamas da kararı destekleyenlerden. Hamas Basın Merkezi Başkanı Rafat Murra, Ayasofya’nın ibadete açılmasının Müslümanlar için gurur duyulacak bir an olduğunu söyledi. 

Müslüman Kardeşler çizgisinde olduğu öne sürülen Cezayir Barış için Toplum Hareketi Partisi de Ayasofya’nın cami olarak açılmasına karşı çıkan Mısır, Suudi Arabistan ve Mısır gibi ülkeleri eleştirdi. 

Parti milletvekillerinden Nasır Hamdaduşe, “Ayasofya’nın müze olarak kalmasını savunan Batılı ülkelerin birlik olduğunu görmek tuhaf olduğu gibi, cami olmasına karşı çıkan Müslüman ülkelerin Batılı ülkelerle aynı safta olmasını görmek de o derece tuhaf” diyor. 

Yine Müslüman Kardeşler çizgisindeki Fas Alimler Birliği de yayınladığı bir mektupta Ayasofya’nın camiye çevrilmesinden dolayı Türkiye’deki tüm mahkemeleri, Türk halkını, İslam dünyasını ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı kutladı. 

Ayasofya kararına en ciddi tepkiler ise Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden geldi. 

Mısır Müftüsü Şevki Allam, Ayasofya’nın müzeden camiye çevrilmesine İslam dininde yer olmadığını söyledi. Allam, “Biz Müslümanlar kiliseleri korumakla emrolunduk. Hz. Muhammed savaşlarda her zaman tapınakların yok edilmemesini ve rahiplerin öldürülmemesini emretti” dedi. 

Birleşik Arap Emirlikleri Kültür ve Gençlik Bakanı Nura el Kaabi ise kültürel değerlerin korunması gerektiğini, bu tür eserlerin hiçbir şekilde amacının dışında kullanılamayacaklarını ve kişisel gerekçeler için değiştirilemeyeceklerini söyledi. Kaabi, UNESCO’nun dünya mirası listesindeki bu eserin “istisnai bir uluslararası değere sahip olduğunu” da belirtti. 

Iraklı Keldanilerin dini lideri Card Louis Raphael Sako da Ayasofya kararının “bizler ve tüm dünya için üzüntü ve acı verici olduğunu” söyledi. 

Sako, “Koronavirüs döneminde dünya pandemi ile mücadele için insan dayanışmasına ihtiyaç duyuyor, Her gün çok sayıda insanın öldüğü bir bölgede daha fazla çatışma ve gerginliğe ihtiyaç yok” diyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hangi ülke liderlerine, dini gruplara ya da siyasi partilere davetiye gönderdiği, kimlerin davete icabet edeceği tam olarak bilinmiyor. 

Ancak bugünkü açılışa gelebilecek isimler olarak Katar Emiri Temim bin Hamad el Sani, Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanı Fayyaz Serrac, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in ismi zikrediliyor. Ayrıca Bosna Hersek, Cibuti, Gine, Gine-Bissau Kırgızistan, Kosova, Malezya, Pakistan ve Somali liderlerinin de açılışa davet edildikleri belirtiliyor.