Ara 16 2017

Batı Trakya'da müftü seçilirse İstanbul'da da Patrik seçilebilecek mi?

 

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan kısa bir süre önce Yunanistan'ı ziyaret etti. 65 yıl sonra Cumhurbaşkanı düzeyindeki ilk ziyaret olması hasebiyle "tarihi" olarak nitelenen ziyaret, yeni dostluk köprülerinin kurulması beklentisini pek karşılamadı. 

Zira, Erdoğan "Lozan'ın güncellenmesi gerek" çıkışıyla, iki ülke arasında var olan çok sayıda soruna bir yenisini eklemiş oldu. Erdoğan'ın o ziyarette gündeme getirdiği bir diğer konu da müftü seçimiydi. 

Batı Trakya'daki Müslüman azınlığa liderlik edecek müftünün seçilmesi bir kenara, Erdoğan daha önce ne uygulamada ne de anlaşmalarda var olan bir kurumdan bahsetti: Başmüftülük.

 

batı trakya'da bir cami

 

Lozan'da dahi tanımlanmamış, ancak Atina'nın uygulamadığı Atina Anlaşması'nda bahsi geçen bu konu biraz da şaşkınlık sebebiydi.

Batı Trakya'daki Müslüman azınlık hala şer'i kurallara göre yönetiliyor ve medeni hukukun getirdiği haklardan faydalanamıyorlar. Boşanma, evlenme, mülk sahipliği gibi konuların hepsi şer'i hukuka göre düzenleniyor.

Şimdilerde Batı Trakya azınlıklarının gündeminde müftü seçilmesi mevzu var. Zira, müftü merkezi yönetim tarafından seçiliyordu. 

Yunanistan Eğitim Bakanı Kostas Gavroglu, Müslüman azınlığın müftü seçimleriyle ilgili taleplerin karşılanması için çalışma başlatıldığını duyurdu.

 

Kostas Gavroglu

 

İstanbul'daki Patrik seçiminin din adamı metropolitlerden oluşan Kutsal Sinod seçim kurulu tarafından seçildiğini anımsatan Gavroglu, benzer bir seçim kurulu yönteminin Batı Trakya'daki Müftü seçimlerinde de uygulanabileceği bir formülün üzerinde çalışıldığını söyledi.

Seçimlerin nasıl yapılacağına ilişkin Batı Trakyalı azınlığın ileri gelenleriyle görüş alışverişinde bulunulacağı belirtildi.

Gavroglu, Müslümanların Atina yönetimine geçmişteki hatalarından dolayı güvenmediğini ve bunu haklı bulduğunu ifade etti. 

Hükümetin hem Müftü seçimleri, hem de hukuk kurallarıyla ilgili yasa tasarısına sıcak baktığı gözlemleniyor.

Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras, Yunan devleti tarafından tayin edilen Müftülerin müslüman azınlığın ezici bir çoğunluğu tarafından kabul görmediğini kabul eden ilk Yunan Başbakanı oldu.

Madalyonun öteki tarafında ise, bir türlü Partik seçemeyen Ermeni toplumu gerçeği var. Normal şartlarda 10 Aralık'ta Ermeni toplumu patrik seçimini yapıyor olmalıydı. Ancak devlet geçmişte olduğu gibi yine seçim sürecinin tam göbeğinde. Halen seçimin yapılması için gerekli adımları atmış değil. Ermeni toplumu patrik seçemiyor.

 

patrik

 

Türkiye Ermenileri Patriği Mesrop Mutafyan, 1998 yılında yine devletin sıkça müdahale ettiği bir seçim süreci sonrasında patrik seçildi. 2008 yılında ise rahatsızlandı ve görevlerini yerine getiremez duruma geldi. Geleneklerde olamayan ve daha önce karşılaşılmayan bir durumla karşı karşıya kalındı. Patrik ölmüş veya istifa etmiş değil.

Ermeni Patrikhanesi, patrik görevini yürütemediği için seçim yapmak talebiyle İstanbul Valiliği'ne başvuruda bulundu. Ancak Valilik, kilise geleneklerini referansla ‘Patrik ölmedi’,  ‘Patrik makamı boş değil’ gibi gerekçelerle seçim yapılmasına izin vermedi.

 

 

Valiliğin patrik seçim yapılmasına izin vermeyen uygulaması için yargı süreçleri başlatıldı. Ancak sonuç alınamadı. Ancak Patrikhane uzun yıllar bu taleplere kulaklarını kapattı. Tepkilerin artması üzerine Patrikhane, Patrik makamının boş olduğuna dair karar alarak seçim sürecini başlattı.

ruhani kurul

Seçim süreci bu yazıyla sekteye uğradı. Hala bir Patrik seçilebilmiş değil.