Ağu 22 2019

Soydan: İktidar havuç sopa yöntemiyle bankaları kredi vermeye zorluyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Murat Çetinkayı’yı görevden aldığı ve bağımsızlığı iyice tartışmalı hale gelen Merkez Bankası’nın uygulamaları ekonomi uzmanları tarafından eleştiriliyor.

Onlardan biri de Merkez Bankası’nın yakın zamanda aldığı kredilerini yüzde 10 ile 20 arasında artıran bankaların zorunlu karşılık oranlarının yüzde 2’ye düşürüleceğine yönelik aldığı karar oldu. 

T24 yazarı Barış Soydan bugünkü “İktidarı kızdıran bankalar hangileri?” başlıklı yazısında Merkez Bankası’nın aldığı kararın bankalara olan yansımasını değerlendiriyor.

Soydan, nabzı aylardır yavaş atan ekonomiyi canlandırabilmek için iktidarın bulduğu son yöntemin bankaları havuç ve sopa politikasıyla kredi vermeye zorlamak olduğunu belirtiyor.

Merkez Bankası’nın kredilerini yüzde 10 ile 20 arasında artıran bankaların zorunlu karşılık oranlarının yüzde 2’ye düşürdüğü yönündeki açıklamasını değerlendiren Soydan, bu kararla kredilerini yüzde 10  ile 20 arasında artıran bankaların Merkez Bankası’na daha az para yatıracağına dikkat çekiyor. Soydan’a göre “Bu bankaların cebinde daha çok para kalacak.” Peki kredileri yüzde 10-20 arasında artmayanlar ne olacak? Soydan bu soruya da “Onlar mevcut oranlarla devam edecek. Mesela 1 aylık mevduatlar için yüzde 7. Havuç işte bu” diye yanıtını veriyor.

Soydan, sopanın ise bankaların Merkez Bankası’nda tuttukları zorunlu karşılıklara uygulanacak faiz oranında yapılan değişiklik olduğunu belirtiyor. Merkez Bankası’nın kredileri yüzde 10-20 artan bankaların zorunlu karşılıklarına yüzde 15 faiz uygulanacağını açıkladığını hatırlatan Soydan “Diğerlerine uygulanacak faiz? Yüzde 5. Şu anda enflasyon ne kadar? Yüzde 16 küsur. Demek ki, kredilerini yüzde 10-20 arasında artıranların parası enflasyona karşı korunurken diğerlerininki eriyecek. Bu da sopa” diyor.

Soydan, iktidarın bankalara neden havuç ve sopa politikası uyguladığına ilişkin ise şu yanıtı veriyor:

“Çünkü, ‘Bankalar kredi dağıtırsa insanlar araba, ev, cep telefonu, beyaz eşya alır, böylece ekonomi canlanır, ekonomi canlanınca AKP’ye küsen seçmen geri döner’ diye düşünüyor.”

Soydan yazısında kredileri yüzde 10-20 arasında artan ve artmayan bankaların hangileri olduğuna ilişkin de bilgi veriyor.

Paramedya.com yazarı Erol Taşdelen’in hazırladığı tabloyu paylaşan Soydan, kamu bankalarının ilk altı ayda kredilerini yüzde 10-20 arasında artırdığını, özel bankaların ise iki küçük hariç (Fiba Banka ve HSBC) reel olarak azalttığını belirtiyor.

Soydan’ın yazısına şöyle devam ediyor:

“Özel bankaların ebadı büyüdükçe, kredilerin artış oranı daha da azalıyor. Örneğin İş Bankası’nın kredileri yılın ilk 6 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre sadece yüzde 1.4 artmış. Enflasyon kaçtı? Yüzde 16 küsur. Yani İş Bankası’nın kredileri bu yılın ilk 6 ayında aslında reel olarak gerilemiş. Garanti, Yapı Kredi gibi büyüklerde de durum farklı değil…

Bankalar neden kredi vermiyor? ‘Faiz lobisi’nin adamları oldukları ya da ‘İngiliz derin devleti’nin emrinde oldukları için mi? 

Eğer böyleyse, yani bankalar pekala bol keseden kredi dağıtabilecek durumdayken “domuzluğuna” dağıtmıyorsa, havuç-sopa politikası işe yarayabilir. Ama öyle mi?

Gerçekler: Bankalar kredileri kesti, çünkü;

a) Paraları yok 

b) Batık kredilerin patlamasından korkuyorlar.

Bankalar ‘Faiz lobisinin’ ya da ‘İngiliz derin devletinin’ adamı olduklarından değil, musluğun suyu kuruduğu için kredi dağıtamıyor. Böyleyken ‘döve döve’ kredi vermeye zorlamak? İşe yaramayacağını göreceğiz.”

 

 Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz