Ara 19 2017

Türkiye tutuklu gazeteciler sıralamasında ilk beşte

 

Dün Etkin Haber Ajansı'nın (ETHA) gazeteci ve çevirmeni Alman vatandaşı Meşale Tolu’nun tahliye edilmesiyle yaşanan sevinç Türkiye’de tutuklu yargılanmaya devam eden 100’ün üzerinde gazeteciden dolayı buruk bir şekilde yaşandı. Özellikle üst düzey Alman siyasilerden gelen Türkiye’de basın özgürlüklerine ilişkin eleştiriler Ankara-Berlin hattında gerginlik yaratmaya devam ederken, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün yıllık raporu bu eleştirilerin altını çizecek cinsten.

Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün raporuna göre geçen yıl dünya genelinde 65 gazeteci mesleğini yaptığı için öldürüldü. Türkiye ise tutuklu gazetecilerin sayısının yüksek olduğu beş ülke arasında.

Dünya genelinde en az 65 gazetecinin mesleğini yaptığı için öldürüldüğünü, 326 gazetecinin de nedeniyle cezaevinde olduğunu açıklayan Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü,  2017 raporunu açıkladı. Tutuklu gazetecilerin yarısının Türkiye, Çin, Suriye, İran ve Vietnam'da bulunduğu belirtildi.

Türkiye'de 100'ün üzerinde gazetecinin cezaevinde olduğu belirten raporda bu kişilerden "en az 43'ünün tutukluluğu ile gazetecilik mesleği arasında açık bir bağlantı olduğu” ifade edildi.

RSF 2017 raporu ayrıca 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişimi sonrasında ilan edilen OHAL dönemine ilişkin "hukuk devleti ilkeleri yerine keyfi kararların geçerli olduğu”nu öne sürdü.  Rapor, Türkiye’de hükümeti eleştirmenin veya bazı hassas kaynaklarla bağlantı kurmanın teröre destek suçlamasıyla gazetecilerin tutuklanması için yeterli sayıldığı ifade etti.

Türkiye'de gazetecilerin sistematik olarak uzun bir süre boyunca tutuklu kaldığına ve böylelikle mahkeme kararı olmaksızın cezalandırıldığı ifade edilirken, darbe girişiminin ardından tutuklanan gazetecilerin yaklaşık bir buçuk yıldır cezaevinde bulunduğu hatırlatıldı.

Die Welt gazetesi Türkiye muhabiri Deniz Yücel'in Şubat ayından beri tutuklu olmasına değinen rapor, hakkındaki iddianame henüz hazırlanmayan Yücel’in “terör örgütü üyeliği” ve "terör propagandası yapmak" suçlamalarıyla tutuklandığı bildiriliyor. Ankara ve Berlin arasındaki diplomatik gerginlikte Yücel'in rehine olarak tutulduğunu savunan . Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü Yücel’in diğer gazeteciler açısından caydırıcı bir örnek teşkil ettiğini savundu.

Deniz Yücel

Sınır Tanımayan Gazetecilerin raporunda, Çin'in muhalif gazetecileri susturmak için yeni yöntemler geliştirdiği bildiriliyor. Raporda, "Artık muhalifler idam cezasına çarptırılmıyor, ancak hapishanedeki sağlık durumlarının kötüleşerek ölmeleri için kasten bekleniyor” bilgileri yer alıyor.

Çin'deki duruma örnek olarak Nobel Barış Ödülü sahibi Liu Şiaobo ile blog yazarı Yang Tongyan gösterilirken, her ikisine de uzun yıllar cezaevinde kalan gazetecilere kanser teşhisi konmasının ardından ikisi de hastaneye nakledilmelerinden kısa bir süre sonra yaşamlarını yitirmişlerdi. Çin'de cezaevinde bulunan gazeteci sayısı 52.

Sınır Tanımayan Gazeteciler 2017 raporuna göre dünyada en az 65 gazeteci ve medya çalışanı meslekleriyle bağlantılı nedenler yüzünden öldürülürken bu gazetecilerin yaklaşık yarısının silahlı çatışmaların yaşandığı bölgelerin dışında öldürüldüğünün altı çizildi. Sınır Tanımayan Gazeteciler Meksika, Filipinler gibi ülkelerde tabu sayılan yolsuzluk, organize suçlar gibi konular üzerinde çalışan gazetecilerin öldürülmesini kaygıyla karşıladığını bildirdi.

Toplam 39 gazeteci ise doğrudan meslekleri hedef alınarak öldürüldüğü bildiren raporda 16 Ekim'de Malta'da aracına yerleştirilen bombayla öldürülen Daphne Caruana Galizia’dan bahsediliyor. Maltalı gazeteci uzun süredir Galizia, hükümet üyelerinin yaptığı yolsuzlukların yanı sıra siyasilerin offshore hesapları üzerinde çalışıyordu.

Daphne

Rapora göre 26 gazeteci ise silahlı çatışmaların yaşandığı bölgelerdeki bombalı saldırılarda tesadüfen yaşamını yitirdi.

Gazeteciler açısından dünyanın en tehlikelerinin ülkelerinin başında Suriye yer alıyor; 2017 yılında 12 gazeteci ve medya çalışanı yaşamını yitirdi. İkinci sırada 11 gazetecinin öldürüldüğü Meksika bulunurken, Afganistan, Irak ve Filipinler de ilk 5’e giren ülkeler.

Kaçırılma tehlikelerinin en yüksek olduğu ülkelerin başında ise Suriye ve Irak gelirken rapor dünya genelinde 54 gazetecinin kaçırıldığına dikkat çekiyor. Söz konusu gazetecilerden 40’ının IŞİD ve benzeri aşırı grupların elinde olduğu ifade edildi.

Rapor, 2017 yılında aşırı gruplar tarafından kaçırılan yabancı gazetecilerin sayısının bir önceki seneye göre yüzde 14 oranında arttığının altını çiziyor. Suriye'de kaçırılan toplam yedi yabancının üçü ise beş yılı aşkın süredir aşırı grupların elinde bulunuyor. Bu gazeteciler arasında IŞİD tarafından hazırlanan propaganda videolarında yer alan İngiliz savaş muhabiri John Cantlie de bulunuyor.