Ara 02 2017

Erdoğan Boeing konusunda yanıltılmış

 

Türkiye’nin ABD ambargosunu delip İran’ın yasaklı paralarını akladığı iddiasına ilişkin dava New York’ta sürerken Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan karşı salvo geldi.

Milliyet’in manşetinde yer alan habere göre Cumhurbaşkanı Erdoğan önceki gün bir araya geldiği milletvekilleri ile toplantıda ABD’de devam eden Sarraf davasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ambargoyu delmediklerini, her işlemin yasal olduğunu ABD’ye de ambargo ile ilgili taahhüt vermediklerini söyleyen Erdoğan, ABD’li uçak firması Boeing ile İran arasında uçak satış anlaşmalarını örnek göstererek, “ABD, İran’a kendi uçaklarını sattı. Fransa ve Almanya’nın da ticari ilişkileri üst düzeyde” dedi.

Erdoğan, ambargoyu bizzat ABD’nin deldiğini kaydederek, “Bu konuda yaşayacağımız hiçbir sıkıntı yok” değerlendirmesini yaptı. Ancak arşivler bu konuda Erdoğan’a yanlış bilgi verilmiş olabileceğini gösteriyor.

Erdoğan’ın iddiasına karşın geçmişte Anadolu Ajansı, Hürriyet  ve Yeni Şafak gibi yayın organları dahil olmak üzere yapılan birçok haberde ABD’nin Boeing aracılığıyla ambargoyu delmesinin söz konusu olmadığı vurgulanıyor.

Buna göre Boeing’in İran’a ambargo’nun başladığı 1979’dan sonraki ilk satışı 2014 yılında oldu. Ancak bu uçak satışı değil, parça satışı olarak gerçekleşti ve Boeing bu yolla 7 İran uçağının motorunu tamir etti.

Bu satış İran ile BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri ve Almanya’dan oluşan 5+1 ülkeleri arasında yürütülen nükleer müzakerelerde  yapılan geçici anlaşma sırasında kısa süreliğine gerçekleşti. Boeing firması parça satışının ABD Hükümeti’nin kontrolünde yapıldığını duyurdu.

Satışın gerekçelerinden biri olarak 30 yıl aşkın süredir devam eden ambargo nedeniyle İran’da yolcu uçaklarının eskimesi ve kazalarda sivil kayıpları rekor seviyeye ulaşmasıydı.

İran’a Boeing tarafından yapılan ikinci satış ise nükleer anlaşmanın ardından ambargonun kalkmasıyla oldu. İran 2016 Aralık ayında Boeing’e 100 adet uçak siparişi verirken sayı 2017 Haziran’ında verilen ek 60 adetlik siparişle 160’a yükseldi.