Kas 30 2017

'Büyüyoruz ama moraller bozuk'

 

Büyüme her zaman refah getirir mi? Soruya hemen herkesin yanıtı ‘Evet’ olsa da, Jagdish Bhagwati adlı dünyaca ünlü iktisatçı farklı bir yanıt veriyor.

 

’Serbest Ticaretin Savunaları’ isimli kitabıyla 21’nci yüzyılın en önemli iktisatçıları arasına giren Bhagwati, asıl ününü yaptığı ‘Yoksullaştıran Büyüme’ kitabıyla ise belki de bugünlerde Türkiye’de olaylara makro bir çerçeve getiriyor. Bhagwati’nin ‘yoksullaştıran büyüme’ teorisi ise özetle şu:

 

‘Bir ülke çok ucuza büyük miktarlarda ihracat yapar ama pahalıya ithalat gerçekleştirirse fakirleşir. Çünkü ülke ihracat miktarını artırmak için elindeki malları satacak. Kendi halkı ihtiyacı karşılayacak mal bulamadığı için fiyatlar artacak. İhtiyaç karşılamak amacıyla dışarıdan alınan mallar da pahalı olduğu için enflasyon yükselecek ve ülke ekonomisi büyüse de yoksulluk artacak.’

 

Türk ekonomisinin sağlığına ilişkin tartışmalar son günlerde yoğunlaşırken, ‘İşler iyi gidiyor’ diyenlerle tersini söyleyenler arasındaki farklılıklar görülüyor. Örneğin ‘Büyümeye rağmen moraller bozuk’ diyor Dünya’dan Tevfik Güngör.

 

Buna örnek olarak tüketici ve üreticinin açıkladığı son güven endeksi rakamlarını gösteriyor. Buna karşın sanayi üretimi ve kapasite kullanımında rekor seviyelere ulaşan verilerin Türkiye ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde  yüzde 10, yıl genelinde ise yüzde 7 büyümeyi yakalayabileceğini vurguluyor. Şöyle değerlendiriyor:

 

‘Sanayi şirketlerinin satış gelirleri yüzde 36 oranında, ticaret şirketlerininki yüzde 14 oranında artmış durumda.Ülkede yaşayanların normal olarak büyümeyi az veya çok hissetmeleri, büyümenin insanların moralini yükseltmesi beklenir. Ne var ki bizde, beklenmedik büyüme oranları gündeme gelirken “farklı göstergelere” göre sermaye çevrelerinin de halkın da morali bozuk durumda.’