Oca 15 2018

ByLock mağduru 100 bin kişinin hak ihlali iddiası hâlâ cevapsız

 

11 bini aşkın kişi Bylock uygulaması mağduru oldu; bu kişiler ya işini kaybetti, ya cezaevine girdi ya da haklarında dava açıldı. 27 Aralık 2017'de yaşanan bir gelişme ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, "Mor Beyin" uygulamasıyla bu kişilerin iradeleri dışında Bylock sunucusuna yönlendirildiklerini açıkladı; haksızlığa uğramış binlerce kişi olabileceği ortaya çıktı.

İki hafta sonra, OHAL kapsamında 697 No'lu yeni KHK yayımlanmasıyla birlikte Mor Beyin yazılımı mağduru 2 bin 168 kamu görevlisinden bin 823'ü göreve iade edildi, 262 kişi de kamudaki görevinden ihraç edildi.

Yeni KHK ile iadeler gerçekleşti gerçekleşmesine, fakat çoğu hakkında hiçbir iddia bulunmayan yaklaşık 100 bin kişinin devam eden hak ihlali iddiası var; bu kişilerin iddiaları aylardır ne AİHM, ne Anayasa Mahkemesi ne de OHAL Komisyonu’ndan karşılık buldu.

Savcılıklardan haklarındaki iddialara ilişkin takipsizlik kararı alanlar için dahi bir adım atılmazken, Öğretmen Semih Özakça’nın iadesi, hakkındaki tüm iddialardan beraat etmesine karşın gerçekleşmedi. Takipsizlik ve beraat kararlarına ilişkin idari bir adım atılmazken, haklarında hiçbir adli işlem yapılmayanlar da OHAL komisyonu kararını veya KHK’yi beklemekte.

İade Kanun Hükmünde Kararnamesi’nin hazırlanacağı açıklandı. Kurumlardan listeler alındı. Bakanlar Kurulu, 8 Ocak 2017’de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında Saray’da toplandı. Hazırlanan KHK, 12 Ocak’ta yayımlandı. Yani devlet, 15 gün içinde Mor Beyin mağduriyetini giderdi.

OHAL uygulamaları nedeniyle binlerce kişinin adalet arayışı devam ediyor. Ocak 2017’de Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu’nun kurulması mağduriyet iddialarının karşılığını bulmasının önünü keserken, hukuk ve idare mahkemelerinden bir sonuç alamayan binlerce kişi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne ve Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Ancak bu mahkemeler de binlerce başvuruyu OHAL İnceleme Komisyonu’na havale aktardı.

KHK ile ihraç edilen kamu çalışanı, yeni bir KHK ile iade edildiğinde, ayrıldığı kurumda çalışabilirken, sadece komisyon kararı ile iade edilecek bir kamu çalışanının hangi ilde ve hangi kurumda çalışacağı bilinmiyor. Komisyonun sadece ihraç edilen çalışanın devlette yeniden çalışabileceğine ilişkin karar vermesi bekleniyor; bu ise on binlerce kişide KHK ile iade edilme beklentisi doğuruyor.

KHK ile ihraç edilen, yine aynı gerekçelerle haklarında adli soruşturma açılan binlerce kişinin içinde bulunduğu durum oldukça karışık. Savcılıklardan haklarındaki iddialarla ilgili takipsizlik kararı alan bu kişiler, suçlamalar çürüdüğü için görevlerine iade edilmeleri gerektiğini savunuyor, fakat ne KHK ne de komisyon kararı ile bu yönde bir karar alındığını bildiriyor.

OHAL Komisyonu’nun aylardır incelediği dosyalar arasında, KHK ile görevlerinden ihraç edildikleri için açlık grevi başlatan ve tutuklanan eğitimcilerden biri olan Semih Özakça var. Özakça’nın başvurusu, hakkındaki tüm suçlamalardan beraat etmesine karşın bekletiliyor. Takipsizlik ve beraat kararlarına karşın ne OHAL Komisyonu, ne de KHK’leri hazırlayan kurumlar harekete geçmiş durumda.

Öte yandan sadece idari işlemlerden mağdur olduklarını iddia edenler de var. Buna göre haklarında herhangi bir adli işlem başlatılmayan, soruşturma geçirmeyen, gözaltına alınmayan, tutuklanmayan, hatta “savcı yüzü bile görmeyen” insanlar bir idari işlem olarak KHK ile ihraç edildikleri için ne ile suçlandıklarını bile bilmediklerinin altını çiziyor.

Mor Beyin kumpası 15 gün içinde çözülürken, önceki gün yayımlanan iade ve ihraç KHK’sinde, “pardon” denilirken bile mağduriyet yaratıldığı iddiaları gündemde. Mor Beyin nedeniyle ByLock’çu olarak görülüp tutuklu bulunduğu cezaevinden tahliye olan bazı kişilerin KHK iade listelerinde adlarını göremedikleri öğrenildi. Tahliye olmasına karşı KHK’nin ihraç bölümünde ismini görenlerin bile olduğu bildiriliyor.