Yaycı'nın tasfiyesi 'tek adam rejimi' için ne anlama geliyor?

Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanı iken görevden alınarak merkeze çekilen Tümamiral Cihat Yaycı'nın tasfiyesinin yankıları sürüyor.

Yaycı'nın istifasına kadar uzanan süreçte, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile Yaycı arasındaki çekişme vurgusuna karşın, meselenin daha kapsamlı yönünde ise Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) içindeki Avrasyacı kanadın tasfiye edildiği yorumları yapılıyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın, Mavi Vatan doktrini, Libya-Türkiye deniz anlaşmasının da mimarlarından olan ve her fırsatta övdüğü Yaycı'yı ani bir kararla görevden almasının, rejimin karakteri ve seyri açısından da önemli bir gösterge olduğu değerlendiriliyor.

cihat yaycı
Cihat Yaycı

Evrensel Gazetesi yazarı Yusuf Karataş, "Tümamiral Yaycı'nın tasfiyesi tek adam rejiminin nişanesi!" başlıklı, 23 Mayıs tarihli yazısında, "Yaycı, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra ulusalcılar ile Erdoğan iktidarı arasındaki birlikteliğin de sembol isimlerinden biriydi" görüşünü dillendirdi.

Meselinin dış politika ayağında, "Yaycı’nın Libya ile yapılana benzer bir şekilde İsrail ile de deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşması yapılmasını savunduğu için tasfiye dildiği görüşü de dillendiriliyor" yorumlarına dikkat çeken Karataş, yazısını şu satırlarla sürdürdü:

"Oysa dünkü yazıda Libya konusunda ABD ve İsrail ile yakınlaşmanın adımlarının atıldığını belirtmiştik. Yani Yaycı’nın tasfiyesi, böylesi bir anlaşmanın yapılması olasılığını ortadan kaldırmıyor. Yine bu kez tersi bir şekilde ulusalcı Yaycı’nın tasfiyesinin ABD ile yakınlaşma hamlesi olduğunu savunanlar da bulunuyor. Ancak orduda ulusalcı generallerin önemli bir bölümü görevlerine devam ediyor. Hatta bu kesimlerin sözcüsü gibi davranan Perinçek, 'Savaşta istifa olmaz' diyerek Yaycı’yı suçlayan ve “vatan savaşı”nın başkomutanı ilan ettiği Erdoğan’a bağlılık bildiren açıklamalar yaptı.

Tartışmanın bu kısmını uzatmadan söylersek; son dönemlerde öne çıkmaya başlayan Yaycı’nın tek adam iktidarının etrafındaki klik ve çıkar grupları arasındaki dengelere bağlı olarak tasfiye edildiği görülüyor."

Gazeteci Ahmet Dönmez ise, Yaycı'nın bir dönem cemaatten biri olarak bilindiğini belirttiği yazısında, "Belli bir tarihe kadar cemaatin kendisinden bildiği; ulusalcı, Ergenekoncu çevrelerin de cemaatçi diye fişlediği bir amiral Cihat Yaycı. Sonra nasıl oluyorsa, 15 Temmuz gecesi karşımıza Marmaris’te, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hemen yanında, ona sufle verirken çıkıyor. Ve ertesi günden itibaren de cemaat tasfiyelerini yönetmeye başlıyor" ifadelerini kullanmış ve Fetullah Gülen'in Yaycı'ya 'Rıfkı' kod adı verdiğini öne sürmüştü.

cihat yaycı

Karataş ise yazısının devamında, Yaycı'nın istifasının ortaya çıkardığı 'gerçek'le ilgili şu görüşleri sıraladı:

"Yaycı’nın istifasının/tasfiyesinin ortaya çıkardığı asıl önemli gerçek ise, şudur: Bugün ne kadar ‘önemli’ bir komutan, bakan ya da bürokrat olursanız olun tek adam rejiminde yarın ne olacağınız tek adamın iki dudağı ya da bir cümlelik kararnamesine bakar! Yaycı gibi kuvvet komutanınızın bile haberi olmadan (Yaycı’nın Genelkurmay emrine çekilmesi kararı Deniz Kuvvetleri Komutanı’na bildirilmemişti) bir gece yarısı görevinizden alınabilirsiniz. Soylu’nun istifasında da aynı şey yaşanmış; Erdoğan bugünkü koşullarda Soylu’nun istifasını uygun görmeyerek görevine devam etmesini istemişti. Ama yarın koşullar değiştiğinde Erdoğan’ın Soylu’yu görevden almayacağının garantisini kim verebilir?

Sonuç olarak, Yaycı’nın istifasını Akar istemiş ya da öne çıkması genel bir rahatsızlık yarattığı için böylesi bir karar alınmış olabilir. Fakat nedeni ne olursa olsun bu kararın gerçekleşmesi, Erdoğan’ın tek adam rejiminin etrafında birleştirdiği güçler arasındaki ilişkilere bağlı olarak ve ancak Erdoğan’ın kararı ile olabilmiştir.

Bugün tek adam rejimi etrafında birleşmiş farklı sermaye çevreleri, bunların iz düşümü olan siyasi çevreler, cemaatler, tarikatlar, vakıflar vs. gibi birçok çıkar grubundan söz edilebilir. Ancak kendi aralarında çekişmeler, çıkar çatışmaları da yaşanan bu çevreler tek adama, Erdoğan’a biat noktasında birleşmektedir."