Tem 07 2018

Yeni rejimin 1 numaralı kararnamesi

AKP’nin 24 Haziran seçimlerinden zaferle çıkmasının ardından 16 Nisan 2017 referandumunda “Evet” denen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne bugün (7 Temmuz 2018) resmen geçiliyor.

Hürriyet yazarı Deniz Zeyrek, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın pazartesi günü 16.30’da yeni TBMM Genel Kurulu’nun önünde yemin etmesinin ardndan ‘1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ni yayınlanacağını belirtiyor. Hukukçu kurmaylarının yaklaşık bir aydır o kararnamenin üzerinde çalıştığını söyleyen Zeyrek, “Yeni sistemin ilk kararnamesi, devletin yeni yapılanmasına dair detayları içerecek. Bir nevi devletin yeni teşkilat şeması olacak” ifadesini kullanıyor.

Parlamenter sisteme vedanın ilk günü olan bugün TBMM üyeleri 14.00’ten itibaren yemin etmeye başlayacak. 

Zeyrek’in aktardığına göre törenin pazar gününün ilk saatlerinde bitmesi bekleniyor. 550 üyeli TBMM bundan sonra 600 üyeli olacak. Geçmişte başbakan TBMM üyesi olmak zorundaydı ve hükümetin büyük çoğunluğunu TBMM’den atardı. Şimdiki sistemde hükümeti Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, TBMM dışından isimlerle kuracak. Geçmişte Bakanlar Kurulu için TBMM’den güvenoyu alınırdı, artık böyle bir gereklilik yok.

İlk kararname şemasında en tepede Cumhurbaşkanı, yanında ise yardımcıları olacak. İlk etapta iki cumhurbaşkanı yardımcısı ataması bekleniyor. Ancak başkan yardımcılıkları sayısı konusunda sınırlama yok. Bütün başkan yardımcıları hemen ve hep bir arada atanmak durumunda da değil. O nedenle iki yardımcı ile başlanıp bir yıl içine toplamda 5 başkan yardımcısı atanabilir. 

Başkan yardımcıları arasında bir kadın başkan yardımcısı olacağına dair güçlü duyumlar aldığını söyleyen Zeyrek, şöyle devam ediyor:

"Cumhurbaşkanı ve yardımcılarının bulunduğu halkanın dışında 16 kişilik Bakanlar Kurulu yer alacak. Bakanlıklar, halihazırdaki yerlerinde olacaklar. Bakan yardımcılarının sayısı da artacak. Başkan yardımcıları ve bakanlara ilişkin atama kararnamesi de 1 numaralı kararnameden sonra, akşam Beştepe’de yapılacak yeni sisteme geçiş töreni sırasında yayınlanacak ve kamuoyuna açıklanacak. Muhtemelen gün içinde isimler sızacaktır ama biz yeni sistemin ilk Bakanlar Kurulu’nda bulunacak isimleri Beştepe’deki tören sırasında resmen öğreneceğiz.

Başka bir çemberde 9 kurul yer alacak. Bu kurullar icracı bakanlıkların görev alanına giren alanlarda istişari çalışmalar yürüterek ana politikaları belirleyecek. Bazı kurullarda 3, bazılarında 5, bazılarında 7 üye olabilecek. Bütün kurulların başkanı Cumhurbaşkanı olacak. Ancak her kurulun başında bir başkanvekili görev alacak.

Genelkurmay, Diyanet, MİT gibi 8 başkanlık doğrudan Cumhurbaşkanı’na bağlı çalışacak. Kabine, kurullar, ofisler ve başkanlıklar arasında hiyerarşik bir sıralama olmayacak. Hepsi Cumhurbaşkanı’na bağlı olacak.”