Rusya garantörlüğünde Ermenistan ile Azerbaycan ateşkes ilan etti ama suçlamalar peş peşe geldi

Ermenistan ile Azerbaycan arasında 27 Eylül’de Dağlık Karabağ bölgesi için çıkan çatışmalar şiddetlenirken Rusya devreye girdi, iki ülkenin dışişleri bakanları Moskova saatlerce süren görüşme yaptı ve Dağlık Karabağ'da ateşkes ilan edildi.

Açıklama, görüşmelere aracılık eden Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'dan geldi.

Azerbaycan ile Ermenistan'ın anlaşmaya vardığı ateşkes, saat 12.00'den sonra yürürlüğe girdi. 

Ateşkes haberinin gelmesinin ardından Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Erivan güçlerinin birçok kentte yerleşim yerlerini yoğun biçimde bombaladığını öne sürdü. Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Azerbaycan ordusunun bu saldırılara uygun eylemlerle karşılık verdiği belirtildi.

İddiaları reddeden Ermenistan ise Bakü'yü ülkenin yoğun nüfuslu yerleşim bölgelerinde drone saldırıları gerçekleştirmekle suçladı. Dağlık Karabağ'daki Ermeni askerleri de Stepanakert'in hedef alındığını ancak henüz saldırılarda yaralanan olmadığını belirtti.

Ankara’nın ateşkesle ilgili tavrı merak konusuydu. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'la telefonla görüştü. Azerbaycan Dışişleri Bakanı, Moskova'daki görüşmeler hakkında bilgi verdi. Bakan Çavuşoğlu da, Türkiye'nin ancak Azerbaycan'ın kabul ettiği kararları destekleyeceğini belirtti.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan, Moskova’da Karabağ konusunda varılan anlaşmanın temel amacının ateşkes mekanizmalarının güçlendirilmesi olduğunu söyledi. 

Gelişmeler şöyle: 


22:32- Dağlık Karabağ'da patlama sesleri

Hankendi ilçesinde iki ayrı patlama sesi duyuldu


17.00- Azerbaycan: Ateşkes cenazelerin değişimi boyunca geçerli

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Ermanistan’la sağlanan ateşkesin Kızılhaç’ın arabuluculuğunda cenazelerin değişimi süresince geçerli olacağını belirtti. Bayramov, Dağlık Karabağ’daki mevcut durumun kendileri açısından uygun olmadığını ve Bakü’nün zamanla daha fazla bölgenin kontrolünü ele geçirmeyi ümit ettiğini söyledi.


12.40-Ermenistan Dışişleri, Karabağ görüşmelerinin ana hedefini açıkladı

Ermenistan Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan, Moskova’da Karabağ konusunda varılan anlaşmanın temel amacının ateşkes mekanizmalarının güçlendirilmesi olduğunu belirtti.

Kızılhaç ile anlaşmaya varıldıktan sonra insani sorunların çözümü için önlemler alınması gerektiğine vurgu yapan Mnatsakanyan, "Bu anlaşmadan çıkan bir diğer önemli görev de ateşkesi ve bu sürecin yeniden başlamasını sağlayan mekanizmaların güçlendirilmesidir. Burada Rusya Federasyonu ve eş başkan ülkelerin önemli bir işlevi bulunuyor" dedi. 

Mnatsakanyan, hedeflerinin durumun istikrara kavuşturulması, bölgede istikrarın sağlanması, Artsakh’ın güvenlik sisteminin yeniden tesisi ve Ermeni tarafı için öncelikli hedef olan barış sürecinin devamını öngören adımlar dizisi olduğunu kaydetti. 

12.30- Azerbaycan: Ermenistan sivil yerleşimlere saldırarak ateşkesi ihlal ediyor

Azerbaycan Savunma Bakanlığı resmi Twitter hesabından yapılan açıklamada, "Ermeni ordusu, saat 12.00'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen Ağdara-Tatar ve Füzuli-Cebrail cephesine saldırarak, sivil yerleşimleri yoğun top ateşine tuttu. Gerekli önlemler Azerbaycan Ordusu tarafından alınmaktadır”  iddiasında bulundu. 

11.44- Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan açıklama 

Açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"27 Eylül 2020 tarihinde başlayan silahlı çatışmalarda Azerbaycan yaklaşık 30 yıldır işgal altında olan topraklarını kendi imkanları ve özgüveniyle geri alabileceğini Ermenistan ve tüm dünyaya göstermiştir. Bu süreçte, tüm dünyadan insani saiklerle ateşkes talepleri gelmiştir. Azerbaycan da son kez Ermenistan'a işgal ettiği topraklardan çekilmesi için bir fırsat vermiştir." ifadesi kullanıldı. Bakanlık "İnsani gerekçelerle esirlerin ve cenazelerin değişimi amacıyla ilan edildiği belirtilen ateşkes önemli bir ilk adım olmakla birlikte kalıcı çözümün yerine geçmeyecektir. Türkiye başından beri ancak Azerbaycan'ın evet diyeceği çözümleri destekleyeceğini vurgulamıştır. Bu anlayışla sahada ve masada Can Azerbaycan'ın yanında olmaya devam edecektir."

Lavrov, 'esirlerin ve cenazelerinin takas edilmesi için ateşkes ilan edildiğini' ve Azerbaycan ile Ermenistan'ın görüşmelere başlayacağını söyledi.

Rusya

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile Ermenistan Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan'ın Moskova'daki görüşmesi yaklaşık 10 saat sürdü.

Moskova'da gerçekleştirilen görüşme sonrası Lavrov 'ateşkes' açıklamasını yerel saatle sabah 03.00'da yaptı.

Lavrov, iki ülkenin çözüm için görüşmelere başlayacağını duyurdu.

Sputnik’in aktardığına göre, "İnsani yardım amaçlı olarak Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin arabuluculuğu ve kriterleri doğrultusunda esirlerin, tutsakların ve cenazelerin değişimi için ateşkes ilan edildi" denilen açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti, AGİT Minsk Grubu eşbaşkanlarının arabuluculuğuyla, çözümün ana prensipleri temelinde barışçıl bir çözüme mümkün olan en kısa sürede ulaşmak amacıyla esaslı müzakerelere başlıyor."

Lavrov'un aktardığı ortak açıklamada ayrıca, bölgedeki belirli ateşkes parametrelerinin ayrı ayrı kararlaştırılacağı belirtildi.

Bununla birlikte açıklamada, tarafların Dağlık Karabağ konusundaki müzakere formatlarını değiştirmemeye kararlı olduklarına vurgu yapıldı.

BBC Türkçe’de yer alan habere göre, Dağlık Karabağ'da 27 Eylül'de başlayan çatışmalarda 300'den fazla kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi evlerini terk etmeye zorlandı. 

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev görüşme öncesi devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, Ermenistan'a Dağlık Karabağ konusundaki ihtilaflarını barışçıl yollarla çözmek için "son bir şans" verdiklerini söylemişti.

Aliyev ulusa sesleniş konuşmasında, "Her halükarda topraklarımızı geri alacağız. Ermenistan'a çatışmayı barışçıl yollarla çözme şansı veriyoruz. Bu onların son şansı" diye konuştu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı daha önce de, Ermenistan askerleri çekilmediği sürece çatışmalara son verilmeyeceğini, ordularının Karabağ'ın tümünü ele geçirinceye dek operasyonlara devam edeceğini belirtmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Perşembe akşamı Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'la telefon görüşmeleri sonrası çatışmaların insani nedenlerle durdurulması çağrısı yapmış ve iki ülkenin dışişleri bakanlarını Moskova'ya davet etmişti.

Putin ayrıca çatışmalarda ölen askerlerin naaşlarının teslim edilmeleri ve esir takası yapılması çağrısında bulunmuştu.

Rusya'nın yanı sıra ABD ve Fransa da Güney Kafkasya'da daha büyük bir savaşın engellenmesi için çabalarını artırdı ve ateşkes çağrısı yaptı.

Dağlık Karabağ, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası toplum tarafından Azerbaycan'ın bir parçası olarak tanınıyor. Ancak Azerbaycan'ın topraklarının yaklaşık yüzde 20'sine denk gelen Dağlık Karabağ ve civarındaki bazı bölgeler, 1990'ların başından bu yana Ermenistan işgali altında bulunuyor.

Bölgede 1991 yılında "Dağlık Karabağ Cumhuriyeti" ilan edildi. Ancak bu ülkeyi Ermenistan dahil hiçbir ülke tanımadı.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın Dağlık Karabağ'a çözüm bulunması için arabuluculuk faaliyetleri yürütmek üzere 1992'de kurduğu Minsk Grubu'nun eş başkanlığını ABD, Rusya ve Fransa yürütüyor.