Tem 18 2018

Öğrenmesi çok da zor olmayan kurmaca diller

İngilizce, İspanyolca, Almanca, İtalyanca…

Bu ve benzeri yabancı dillerin kurslarına hemen her ülkede rastgelebilirsiniz. Ancak bir de kurmaca diller var. 

Özellikle dünya çapındaki diziler ile hayatımıza giren bu diller, sosyal medyada fenomen.

Game of Thrones, Avatar ve The Lord of the Rings gibi yapıtları izleyenler bu dillerin varlığından haberdardırlar. 

Ontrava’da yer alan derlemeye göre dizi ve filmlerdeki bu kurmaca diller şöyle listeleniyor:

Avatar…

Na’vi 2009 yılında vizyona giren filmi Avatar için yönetmen James Cameron, yarattığı uzaylı ırkının her şeyi kapsayabilecek gerçeğe yakın bir tür olması için onlara özel bir dil üretme fikrini ortaya attı. Dil bilimci Paul Frommer’ın yardımını alarak dilin sözcük dağarcığını genişleten ve gramerini oturtan Cameron, hayranların kolaylıkla benimsediği bu dili de filmiyle birlikte hediye etmiş oldu. Hayranların hala kullanarak geliştirdiği bu dilde örnek bir cümle şu şekilde kurulmuş: Fayvrrtep fìtsenge lu kxanì. Fìpoti oel tspìyang, fte tìkenong liyevu aylaru. Türkçeye çevirisi ise “Bu şeytanların burada işi yok. Ders olması için bu şeytanı öldüreceğim” şeklinde gerçekleşmiş

Otomatik Portakal…

Nadset Yazar Anthony Burgess tarafından yaratılan Nadset, Otomatik Portakal adlı kitapta gençlerin kullandığı göndermelerle dolu bir dil olmasıyla dikkat çekiyor. Nadset kelimesi ise Rusçada “genç” anlamını taşıyor. Kitapta yerel bir dil olarak kullanıldığı görülen Nadset’in, gençlerin karşıt kültür temasını daha iyi yansıtabilmesi için tasarlanmış. Rusça’dan geçen bazı sözcüklerin yanında, doğu Londra’dan bazı ritmik öğelerde bulunduran dili, Anthony Burgess kendisi yaratmış. Aşağıdaki videoda Nadset dilinde konuşanları izleyebilirsiniz;

Game of Thrones…

Dothraki HBO’nun ünlü dizisi Game of Thrones’da popülerleşse de Dothraki dili aslında George R. R. Martin’in Buz ve Ateşin Şarkısı adlı kitabında okuyucunun karşısına çıkar. Dothraki dilini aynı zamanda Thor: The Dark World’de de görev alan ünlü dil bilimci David J. Peterson yaratmış. Peterson, yarattığı dili Arapça ve İspanyolcanın karşımı olarak tanımlıyor ve göçebe savaşçılara en uygun seslerin bu karışımda olduğunu belirtiyor. Eğer merak edip konuşmak isterseniz, Dothraki.org’da dilin büyük bir kısmını çözebileceğiniz bir sözlük bulunuyor. Tabi sadece Game of Thrones izliyorsanız bir kelimeye muhtemelen hakim olmanız gerekiyor: Khaleesi. Pop kültürü fenomeni olan bu kelimenin aslında Game of Thrones içinde bebekler için kullanılan bir sözcük olduğunu da belirtmekte fayda var

Sürekli at üstünde olan bu insanlar için Peterson, göçebe yaşam tarzını yansıtan bir dil yaratmaya özen göstermiş. Örneğin, “Nasılsın” anlamına gelen “Hash yer dothrae chek asshekh” aynı zamanda “yolculuğun nasıl geçti” yerine de geçiyor.

The Lord of the Rings…

Elfçe Dil bilimci olan J.R.R. Tolkien, ünlü eseri için kaleme aldığı Elf dilini The Lord of the Rings ve The Hobbit’i yazmadan önce yaratmış. Elfçe’nin iki değişik formu bulunuyor. Quenya ve Sindarin adındaki diller Fince ve Gal dilini andırarak farklı sözcükler ve gramer yapılarında kullanılıyor. Bu diller ise kendi içinde beş farklı diyalektiğe ayrılıyor. “Elen síla lumenn’omentielvo” Türkçe’ye “Buluşmamıza yıldızlar eşlik etsin” anlamına geliyor.

Bonus…

The Sims, Simlish Simlish, rekor kıyan oyun the Sims’te kullanılan dil olarak dikkat çekiyor. Tekrar eden diyaloglar sayesinde bilgisayar tarafından simüle edilerek insan sesine en yakın konuşma elde edilmeye çalışılmış. Gerçekte grameri olmayan bu dilin, içeriği burç sembolleri ve şarkı sözleriyle dolu. Daha sonra birçok ünlü şarkı Simlish dilinde de söylenmişti. Lilly Allen’ın “Smile” adlı şarkısı da bunlara dahil.