Aydın Sezer: 'Türkiye-Libya anlaşması Mısır'ın Yunanistan ile anlaşmazlığını sona erdirdi'

Konuşa Konuşa'ya konuk olan Rusya uzmanı ve Medya Günlüğü yazarı Aydın Sezer, Libya'da hükümetin güven oyu almasının Türkiye-Libya ilişkileri ve Doğu Akdeniz'deki geleceği üzerindeki etkilerini yorumladı.

Sezer aynı zamanda, Türkiye ile Mısır arasında Doğu Akdeniz'deki deniz yetki sınırları anlaşması nedeniyle yaşanan gerilimi, Türkiye-İsrail-Yunanistan ve Mısır hattındaki rekabeti yorumladı.

Sezer'in açıklamalarının satır başları şöyle:

"Türkiye açısından Libya'daki duruma baktığımızda, Türkiye savaşa taraflarla diyalog yoluna gitmedi. Saleh'i muhatap almadı, eski politikasını yürüttü. Sahada şu an Fransa, Rusya ve AB'nin ötesinde bir Mısır gerçeği var. Mısır her iki tarafla da konuşan ve uzlaşma arayan bir pozisyonda. Bu da Türkiye'nin Mısırla özellikle Libya'daki yeni dönemde arasında bazı yeni ihtilafların çıkmasına yol açacak gelişmelere gebe.

Mısır, öteden beri Libya'nın doğusundan geçecek bir doğalgaz boru hattıyla Avrupa'ya ulaşmaya çalışıyor. Muhtemelen o doğalgaz boru hattının güzergahında da Türkiye-Mısır deniz yetki alanlarının olduğu saha var.

Yunanistan'ın öteden beri Doğu Akdeniz'de maksimalist tezleri var. Neredeyse Doğu Akdeniz'in tamamını Yunan gölü haline getiren bir perspektifi var. Türkiye'nin de buna mukabil, Libya ile yaptığı deniz anlaşması kendisine belirlediği bir sahayı işaret ediyor. Medyada da Mavi Vatan olarak geçen bir harita bu. Bunun hukuki geçerliliği ile Yunanistan'ın maksimalist tezlerinin geçerliliği her iki ülke açısından da aynı. 

Mısır'ın 2003 yılında Güney Kıbrıs ile yaptığı anlaşmadan sonra Yunanistan ile de bir anlaşma yapması bekleniyordu ama Mısır bunu iki nedenle yapmadı. Bunlardan bir tanesi, Yunanistan'ın Meis'e yönelik maksimalist tezlerini Mısır'ın da uygun bulmaması. Bir diğer neden ise, Mübarek'in Türkiye'yi gücendirmemek istememesiydi.

Bu çizgi, 28 derece boylamı dediğimiz çizgi. Yani Rodos'un bir ucundan aşağıya inen dik çizgi. Biz ona 28 derece boylam diyoruz. Son, Mısır-Yunanistan anlaşması bu hattı esas alarak belirlendi. Dolayısıyla bu hattın Yunanistan'a yönelik tarafı, 26-28 boylamları, Yunanistan-Mısır anlaşmalarının sahası oldu. İşte orada bizim Libya ile yaptığımız anlaşmanın dış sınırı da var. Dolayısıyla, Yunanistan-Mısır anlaşması 28 derece boylamda, bizim 'Mavi Vatan' dediğimiz ki, vatan olup olmadığı tartışmalı, onu ikiye böldü. 

Biz Mısır'ın Yunanistan ile yaptığı anlaşmayı tanımadığımızı bildirdik. Buna yöneik itirazımızı da BM'ye kaydettirdik. 'Bu sorun nasıl çözülür' derseniz bu saatten sonra iki alternatif var: Savaş ya da mahkeme. Müzakere yoluyla bu saatten sonra sorunun çözülmesi üçüncü bir ülkeni taraf olması nedeniyle çok zor."