Ara 08 2017

'Pahalı domatesin sebebi 3. Köprü'

 

Dünya gıda fiyatları yıllardır ucuzluyor. Buna karşın Türkiye’de müzmin bir gıda fiyatı sorunu var. Enflasyonun en önemli belirleyicisi gıda fiyatları.

Hatta çoğu zaman Merkez Bankası’nın para politikası sebze meyveye yenik düşüyor. Domatesi, biberi gazete birinci sayfalarında Merkez Bankası’nı, finansal sistemi dize getiren kötü kahramanlar olarak karşımıza çıkıyor.

Bununla da bitmiyor Hükümet ithalat da dahil birçok önlem alıyor, komiteler, komisyonlar kuruyor ama nafile fiyatlarda istenen düşüşü sağlayamıyor. Son açıklanan yıllık enflasyon yüzde 12.98’le son 2003’ten sonraki zirvesine çıkarken, gıda fiyatlarında aynı dönemdeki artış yüzde 15.78’le çok daha yüksekte.

Peki sorun nerede? Karar’dan İbrahim Kahveci, ‘Aslında herkes biliyor ki, gıda fiyatlarındaki artışın temel nedeni üretici, yani çiftçi değil. Aslında herkes biliyor ki, tarlada 3 kuruşa satılan bazı ürünler, marketlerde 3 lirayı geçiyor’ diyor.

Örnekler de veriyor Kahveci, son iki ayda dünyada süt ve süte bağlı ürünlerin fiyatının yüzde 8,92 gerilerken, Türkiye’de yüzde 9,17 arttığını belirtiyor. 

Tarlada 5,92 lira olan nohutun, marketlerde 13,22 lira. Üreticide 4,69 lira olan kuru fasulyenin, marketlerde 8,75 liraya satıldığını kaydediyor.

Yetkililerin konuyla ilgili ‘Tarladan-rafa kadar ürünlerde kayıp-kaçak oluşuyor. Bu nedenle ürünlerdeki fire oranı fiyat farkına yol açıyor” türünden bahanelerini ise eleştiriyor. Yazara göre gıda fiyatlarında yaşanan bu çarpıklığın 2 nedeni var.

Birincisi perakende sektöründe zincir marketler aracılığıyla yaşanan tekelleşme.

Diyor ki, ‘Kimse de çıkıp, “Yahu biz her önüne gelene her istediği yerde büyük marketler açtırdık. Mahalle aralarına bile zincir marketleri soktuk. Yan yana bile hipermarketler var” diyemiyor. Deseler, günahı kabullenmiş olacaklar.’ İkinci sorunu ise taşıma olarak nitelemiş.

Şunları yazıyor:

‘Taşımacılıkta ilk sorun karayolu...Yüksek akaryakıt vergisi nedeniyle taşımacılık maliyeti tarım ürünlerinde ciddi bir maliyet. Ama son bir yılda ekstradan özel sektörün yüksek ücretli köprüleri ve otoyolları bu maliyeti bir miktar daha artırdı. Osman Gazi Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü + otoyolu özellikle İstanbul’da tarla fiyatları ile raf fiyatlarının açılmasına yol açtı.

 

 

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar