Dolardaki dalgalanmanın nedeni 'güven’ sorunu mu?

Ekonomi yönetiminde yapılan üst düzey değişiklik hükümetten gelen reform mesajları da piyasaları rahatlatmadı. 

Geçen hafta biraz değer kazanan TL, yeniden kazancını geri vermeye başladı. 

Türk Lirası’ndaki sert dalgalanmaların sebebi olarak analistler düşük likidite ve güven sorununa dikkat çekerken ekonomi yönetiminin söylemlerini bir an önce eyleme dönüştürmesi gerektiğini vurguluyor. 

Son iki haftadır ekonomi yönetiminde ve para politikasındaki değişim TL varlıklarına ilgiyi artırmış, dolar kuru geri çekilme yaşamıştı.

Türk Lirası dolara karşı en çok değer kazanan para birimi olarak öne çıkarken Borsa İstanbul bankacılık hisseleri öncülüğünde rekor üstüne rekor kırdı.

Borsa rekorlarına devam etse de dolar kurundaki gevşeme yeniden bir yükseliş sinyaline döndü.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan uzun süredir beklenen aktif rasyosunun kaldırılması haberi gelmesine rağmen önceki gün dolar 8 liranın üzerine yeniden çıkarken dün 7.95 seviyelerinde 8 lira sınırına yakın bir seyir izledi.

Dolar endeksinin Nisan 2018’den bu yana en düşük seviyeye gerilediği bugünlerde kurdaki bu sert dalgalanmanın nedeni ne?

Dünya’nın haberine göre analistler öncelikle bu durumu likidite eksikliğine bağlıyor ki bunun da ana kaynağı pandemi döneminde getirilen swap kısıtlamalarıyla ilintili.

Aynı zamanda ortada oldukça ciddi bir güven sorunu bulunduğunu belirten analistler yerli yatırımcının hareketlerine dikkat çekti.

Yerli yatırımcılar halen döviz mevduat hesaplarını artırmaya devam ediyor. Özellikle kurdaki geri çekilmeleri yerli yatırımcı alım fırsatı olarak görürken söylemlerde yer bulmuş olan bir türlü adıma dönüştürülmeyen reform beklentisi de yabancı yatırımcının tavırlarında etkili.

Merkez Bankası’nın da rezerv sıkıntısının sürüyor olması da her ne kadar iflas risk primi 500 puanın altında olsa da endişelerin devam etmesine neden oluyor.

Merkez Bankası’nın ve BDDK’nın piyasada güveni pekiştirmesi için atması gereken adımlar olduğunu belirten analistler öncelikle swap kısıtlamalarının kaldırılması gerektiğini dile getirdi.

Merkez Bankası’nın da zorunlu karşılık teşviklerini kredi büyümesi koşuluna göre vermesi uygulamasının bir an önce kaldırılması gerektiğini vurgulayan adımların gecikmesinin piyasadaki güveni zedelediği görüşünde. Analistler ayrıca Merkez Bankası’ndan sözlü müdahale de bekliyor.

Bankanın şeffaflık ve gerektiğinde yeniden faiz artışı yapabileceğine ilişkin sözlü müdahalelerinin etkili olacağını kaydeden analistler hükümet kanadından da hukuk ve demokrasi alanında sözlerin eyleme dökülmesinin de güveni pekiştireceğine işaret etti.

Garanti Yatırım’ın sabah bülteninde Koordinatör Tufan Cömert, kurda önceki gün yaşanan sert hareketin düşük likidite ile açıklanabileceğini belirterek, şöyle dedi:  

“Öncelikle kurdaki yükselişin Londra açılış saatinde olmasının bunun yabancı talebi olduğunu düşündürdü. Ancak bu saatler içeride yerli yatırımcının tamamen aktif olduğu, likiditenin de en yüksek olduğu zaman dilimlerinden. O zaman çok da ufak olmayan bir yabancı çıkışı ile karşı karşıya olmalıyız. Sebebini bilemiyoruz, ancak buradaki tahminler 200-300 milyon dolar civarında bir döviz talebi olduğu yönünde. Az bir rakam değil, ama kuru 10 kuruş zıplatmaya yetecek bir rakam mı?.

İşte bu noktada TCMB kaynaklı verilere bakıyoruz. Döviz piyasamızdaki işlem hacmi, swap kısıtlamasının esnetilmesi ve kurda yaşanan düşüş sonrası spot piyasanın canlanması ile artmış olsa da, hala 2-3 yıl öncesine göre çok düşük. Görece fena olmayan bir döviz alışı/satışı yaşandığı zaman kurda böyle ani hareketler görmemiz de normal. Piyasadaki likidite artmaya başladıkça fiyatlamalar da daha sağlıklı, daha temele dayalı olacak. Kaygı verici olan, bu zıplamalar sonrasında kurun başladığı yere düşmemesi. Bu kez hem zarar-kes emirleri başlıyor, hem de uzunca bir süredir her düşüşte döviz alan yerli yatırımcılarımız yeniden alıma geçiyorlar. Döviz piyasamızdaki likidite sorunu zaman içinde, doğru adımlar ile çözülecek, ama yerli yatırımcıyı ikna etmemize daha vakit var gibi görünüyor."

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türk bankalarının döviz likiditesinin piyasa hareketlerine duyarlı kısa vadeli döviz borçlarını karşılamak için yeterli olduğunu ancak döviz likiditelerinin Merkez Bankası'na (TCMB) çok fazla bağlı hale geldiğini belirtti. Fitch, dün yaptığı açıklamada Türk bankacılık sektörünün mevcut döviz likit varlıklarının döviz cinsi kısa vadeli dış borcu karşılamak için yeterli olduğunu fakat bankaların döviz likiditesinin çok fazla TCMB'ye dayalı olduğunu ifade etti.