Mar 19 2018

Dolar 4 TL’ye dayandı: Hükümet’in tüm hesapları çöpe atıldı

Kalkınma modelini sanayi üzerine kuran Türkiye kendine yeter enerji üretimini yapamadığı için başta petrol ve gaz olmak üzere dışa bağımlı. Ayrıca teknoloji konusunda da yeterli üretim yapılamıyor ve makine parkının büyük bölümü dışarıdan ithal ediliyor.

Bu yüzden muazzam miktarlarda cari açık verilirken, döviz kuru aynı zamanda enflasyondan üretime, büyümeden istihdama kadar hemen her alanda temel belirleyici oluyor. Hükümet piyasa aktörlerini önünü daha iyi görebilsin diye yıl bitmeden bir sonraki yıla ilişkin döviz kuru beklentisini açıklayıp diğer tüm ekonomik hesapları bunun üzerinde şekillendiriyor. Bu kur tahminleri özellikle 2013’ten sonra büyük yanılgılar içerirken enflasyonda hedeften sapma da zaten bu yüzden oluyor. 

Dünya’dan Alaattin Aktaş son günlerde hareketlenen döviz kurunun özellikle enflasyon üzerindeki etkisine değinmiş. Aktaş, 2018-2020 dönemini kapsayan ve geçen yıl Eylül ayında açıklanan orta vadeli programa göre bu yıl için ortalama dolar kuru tahmininin 3.73 TL olarak tahmin edildiğini belirtiyor. ‘Oysa daha yılın iki buçuk ayı geride kaldı ve ortalama kur 3.79’a yükseldi. Dolar dün 3.94’ü de aştı’ diyor.

Yazar iyimser bakılması durumunda bu düzeyin kalıcı olmayacağını ve 3.94’ün altına inileceğinin varsayılabileceğini kaydediyor. Buna karşın dolar 3.90’a gerilese ve yıl sonuna kadar bu düzeyde seyretse bile 2018’in ortalamasının 3.88 olacağını ifade ediyor. ‘Kuşkusuz kur önümüzdeki dönemde daha da gerileyebilir, ama tam tersine artışın hızlanması riski de var’ diye yazıyor.

Yılın tümünde ortalama olarak 3.73 düzeyinde öngörülen dolar kurunun, örneğin 3.88 olarak gerçekleşmesi halinde bunun enflasyonu olumsuz etkileyeceğini kaydediyor. Aktaş’ın dikkat çektiği bir başka konu da petrol fiyatlarında Hükümet’in beklemediği ölçüde yaşanan artış. Türkiye’nin 2018 petrol tahminini varil başına 54.5 dolar olarak öngördüğünü kaydeden Aktaş şunları söylüyor:

‘Merkez Bankası ise ocak ayında yayımladığı yılın ilk enflasyon raporunda petrol fiyatına ilişkin 2018 tahminini 66 dolar olarak açıkladı. Nitekim petrol son dönemde bu dolayda işlem görüyor. Kaba bir hesap yapalım. 2018 yılı TÜFE artışı orta vadeli programa yüzde 7 olarak yazılırken dolar ortalama 3.73, petrolün varili 54.5 dolar düzeyinde öngörülmüştü. Yani bir varil petrol 203 lira dolayında ithal edilecekti. Dolar yıl ortalamasında 3.88 olursa, petrol de 66 dolarda kalırsa bir varilin maliyeti 256 lira olacak. Yani petrole öngördüğümüze göre yüzde 26 daha fazla ödeme yapmamız gerekecek.Bütün bunlar enflasyonda ezberin fena halde bozulduğunu göstermiyor mu?’

YAZININ TAMAMI İÇİN TIKLAYIN