Oca 29 2018

Hani bir şey olmazdı! Kur artınca devlete 100 milyar fatura çıktı

Dolar 2 TL’den 4 TL’ye çıkarken AKP’nin ekonomiyle ilgili bakanlarından en çok duyulan söz ‘Doların artışı bizi etkilemez’ oldu. Hatta Ekonomi Bakanı bu sözü o kadar çok söyledi ki, medya ve sosyal medyada da eleştiri konusu oldu.

Bir yandan TL kazanan şirketler, diğer taraftan kur arttığı için onmilyarlarca lirayı kur farkı zararı olarak yazdı. Türk insanı 3 yıl içinde dolar bazında 2 bin dolar fakirleşti, kişibaşı gelir 10 bin 576 dolara indi. Akaryakıt, gaz, elektrik başta olmak üzere ithalata bağlı birçok ürüne rekor zamlar geldi, 1 litre benzinin fiyatı 6 TL’yi geçti. Dövizdeki artış 14 yılın zirvesine çıkan enflasyonun da en büyük tetikleyicisi oldu ve gelir dağılımını daha da bozarak  fakirleşmeyi artırdı.

 Dünya’dan Alaattin Aktaş ‘Kur artışıyla bize de bir şey oluyormuş’ başlıklı yazısıyla, dövizdeki artışın Hazine’ye olan faturasını çıkarmış. Aktaş Hazine’nin döviz borcunun 15 yıldır 90-100 milyar dolar bandında yatay şekilde seyrettiğini yazıyor. Bu açıdan görünümün iyi olduğunu ve borçta bir artış olmadığını belirtiyor. Ancak rakamlar TL’ye çevrildiğinde tablo değişiyor. ‘2013'ten sonra kur tırmanışa geçiyor, buna bağlı olarak da dış borç çok fazla değişmediği halde bu borcun TL karşılığı fırlayıp gidiyor. 2012-2017 dönemi... Merkezi yönetim borcu 81.7 milyar dolardan 90.2 milyar dolara çıkmış; artış yüzde 10. Ama bu borcun TL karşılığı 146.4 milyardan 341 milyara tırmanmış; artış yüzde 133’ diyor.

 Aktaş. Bu duruma karşın ‘Ne olacak ki, ödenecek dövize bak, o artmamış, hatta azalmış?’ diyenlerin de çıkabileceğini vurgulayarak şunları söylüyor:

‘İyi de Hazine döviz kazanmıyor ki! Elde ettiği TL ile döviz edinip bu borcu ödüyor. Dolayısıyla kur artışı yüzünden Hazine'nin daha fazla TL bulması gerekiyor. Bu da daha çok borçlanma, daha yüksek faiz demek. Hem şirketlerin döviz borçlanmasına aylardır konuşulan yasak da bu mantık çerçevesinde getirilmedi mi... Türkiye, son beş yılda dış borcu fazla artmadığı halde kur artışı yüzünden yalnızca merkezi yönetim açısından neredeyse 100 milyar lira ek yük altına girmiştir. Eğer "Kur artışından bize bir şey olmaz" derken bu 100 milyara yakın yükü önemsemiyorsak, söylenecek pek bir şey yok demektir.’

YAZININ TAMAMI İÇİN TIKLAYIN