Prof. Alkin: 'Döviz kurları neden yükseldi?'

Dün televizyonda 2020 yılının enflasyon hedefi ile ilgili yaptığım uyarıya ısrarlı sorular gelince, kısa ve net bir analiz yapayım dedim. Sonra da Dolar'daki yükselişe değineceğim.

Her şeyden önce bir kere daha belirteyim: Ekim ayına ait enflasyon oranı beklediğimden daha yüksek çıktı. Merkez Bankası'nın "önden yüklemeli" faiz indirimlerini neden yaptığı şimdi daha da net anladım. Eğer bu yıl için planladığı faiz indirimlerini Ekim ve Aralık olarak tam ikiye bölmüş olsaydı bazı sıkıntılar oluşabilirdi.

Bu arada hazır olalım, Kasım Enflasyonu da yüksek gelebilir. Aralık Ayı enflasyonu açıklandığında ise baz etkisinin olumlu tarafı sona erecek. Bunu da hatırlatayım. Tüm bu sebeplerden dolayı Merkez Bankası Ekim ayında cesur bir hamleyle "gelecekte ne olacağı belli olmaz" diyerek 250 baz puanlık indirim yapmış olabilir. 

Dün Televizyondan da söylediğim gibi, 2020 yılında aylık TÜFE oranlarında ortalama tolerans sınırı % 0.7 civarında. YEP'te belirtilen % 8.5'lik hedefin tutturulabilmesi için başka çare yok. Eğer gelecek yıl herhangi bir ayda % 1'in üzerinde TÜFE gerçekleşmesi olursa, Haziran ve Temmuz Aylarında negatif enflasyon çıkmasını dilemekten başka çaremiz kalmaz. Ancak bir kaç kere % 1'in üzerinde enflasyon açıklanırsa, patikadan sapmamız kaçınılmaz olur.

Şöyle bir örnek vereyim: Eylül Ayında TÜFE % 0.99 ve geçen ay % 2,00 şeklinde gerçekleşti. Demek ki 2020 Ağustos ayında yıllık enflasyon serisi bu aylarla başlayacak. Daha şimdiden 2,00 + 0.99 = 2.99 puanlık enflasyonu iki ayda gerçekleştirdiğimiz için, kalan 10 ayda hedefe yaklaştığımızı ispat edebilmek için en fazla 7 puanlık tolerans sınırımız var. Yani TÜFE her ay ortalama % 0.7 çıkmalı.

Bu basit hesapla da anlıyoruz ki, işimiz hiç kolay değil. Hayat Pahalılığı ve Üretim Maliyetleri artmaya devam ederken, vatandaşları  ve iş insanlarını davranış değilikliğine zorlamak pek mümkün değil. Bu gelişmelerin Merkez Bankası'nın politika faizlerinin üzerinde etkisi olacağına inanıyorum.

'Döviz kurları neden yükseldi?..'

Cevap veriyorum: Döviz kurları yükselmedi. Sadece Dolar/TL yükseldi. Çünkü Euro/Dolar Paritesi sertçe düştü. Döviz hareketi sadece Dolar'da gözüküyor. Kur sepeti diye tarif ettiğimiz (1 Dolar+1 Euro) /2 şeklinde tarif ettiğimiz değerlemede ahım şahım bir değişiklik olmadığına göre, bir bardak suda fırtına koparmanın alemi yok. 

Uzmanların komplo teorisi üretmeden önce, piyasayı biraz daha dikkatli incelemelerinde fayda var.


Bu yazı Prof. Emre Alkin'in kişisel internet sitesinden alınmıştır.