'2001-2008 arasında yaptıklarımıza dönmeliyiz'

 

 

Türkiye ekonomisi 2000’li yıllarda şaşırtıcı bir zikzak çizdi.

Önce 2001 krizinin ardından yaşanan hızlı bir toparlanmayla gelen refah etkisi, ardından küresel krizle birlikte başlayan ve ucuz dövizlerin ülkeye çekilmesiyle oluşturulan geçici refah ve yüksek borçlanma dönemi geldi.

Şimdi ise döviz bolluğunun bitmesinden kaynaklanan kur, faiz ve enflasyon artışıyla ortaya çıkan yoksullaşma dönemi yaşanıyor.

Sebeplerini gündeme getirmiş iktisatçı Mahfi Eğilmez. 2001 krizine IMF’nin yanlış yönlendirilmesiyle girildiğini ama krizden de IMF’nin desteğiyle çıkıldığını ve 2008 Mayıs ayına kadar hızlı bir kalkınma dönemi yaşandığını söylüyor. 

Bu dönemde ‘bir yandan da ekonomiyi toparlamaya yarayan yapısal reformların gerçekleştirildiğini, diğer taraftan kamu borçlarının ödenip Türkiye’nin AB’ye tam üyelikte en yakın seviyeye geldiğini belirtip, ‘Ekonomi toparlandı ve geleceğe umutla bakılır oldu’ diyor.

Eğilmez sonraki dönemi ise ‘2009 yılı ve sonraki yıllarda yapılması gereken diğer yapısal reformlar yapılamadı.

Hatta birçok alanda (mesela hukuk alanında, mesela eğitim alanında) yapılması gerekenlerin tersi yapıldı. Avrupa Birliği’nden tamamen uzaklaşıldı. Kamu mali disiplini artan bütçe açıklarıyla ciddi biçimde yara aldı.

Özetle Türkiye, 2001 – 2008 yılları arasında elde ettiği ekonomik başarıyı 2009 sonrasında tekrarlayamadı ve başarısız bir dönem geçirdi’ diye tarif ediyor.

2001 – 2008 yılları arasında düşen bütçe açıkları, düşen kamu borç stoku, düşen enflasyon, düşen faizler ve dalgalı kur rejimine karşın doğru politikaların eşliğinde değer kazanan bir TL kuru vardı.

2009 yılından sonra bunlar yavaş yavaş tersine döndü. Bugün Türkiye ekonomisi, kurlar yükseldiğinde döviz satan, kurlar düştüğünde döviz alan ve bu aradaki farktan para kazanan insanların yönlendirdiği bir görünüm sergiliyor.   

Bu dönemin kur artışları, yüksek faiz ve enflasyonla sonuçlandığına da dikkat çeken yazar ‘İşin en ilginç yanı bu iki farklı dönem aynı siyasal iktidar zamanında yaşandı’ diye ekliyor. Eğilmez çözüm önerisini ise şu sözlerle açıklıyor:

‘2001 – 2008 arasında ekonomideki olumlu görünüme geri dönmenin yolu o dönemde yaptıklarımızı tekrarlamak ve eksik bıraktıklarımızı şimdi yapmaktır.

Hukuk ve eğitim başta olmak üzere bazı alanlarda yaptıklarımızın tam tersini yaparak yola çıkarsak hızla yol alabiliriz.’