Alaattin Aktaş: Ekonomi küçüldü, üretim azaldı, ithalat da düştü, daha ötesi yok

Cari açık fazlalığı konusuna değinen Dünya yazarı Alaattin Aktaş'a göre, Eylül itibarıyla 2018’de yıllık bazda 45 milyar dolar açık varken, bu yıl 6 milyar dolara yakın fazla oluştu.

Dünya'da çıkan "İthalat düştü, cari fazla verdik; hepsi bu!" başlıklı yazısında "Petrol mü, yoksa doğalgaz mı bulduk; böylece enerji ithalatımızı mı sıfırladık? Hayır." diyen Aktaş, devam ediyor: 

"Altın madenleri mi keşfettik? Hayır. Bir gecede ilham geldi de olağanüstü bir keşifte bulunduk, yepyeni bir cep telefonu üreterek ihraç etmeye başladık da dünya pazarında hakimiyet mi kurduk? Hayır. Ya ne oldu? Yanıt çok basit. İthalatımız düştü, hepsi hepsi bu!

2018’in eylül ayında 239 milyar dolar olan yıllık ithalat, bu yıl 197 milyar dolarda kaldı. Yaklaşık 42 milyar dolarlık bir azalma oldu. Peki ya ihracat? Aynı dönemler itibarıyla 165 milyar dolardan 171 milyar dolara çıktı, yani topu topu 6 milyar dolarlık artış var. Böylece dış ticaret dengesinde 47.5 milyar dolarlık bir iyileşme sağlandı.

Cari işlemler dengesini oluşturan diğer kalemlerdeki gelir 3.7 milyar dolarlık bir iyileşmeyle 28.8 milyardan 32.5 milyara çıktı. Yani 42 milyarı ithalat düşüşünden, 6 milyarı ihracat artışından oluşmak üzere dış ticaret açığında 48 milyara yakın bir gerileme oldu; 3.5 milyarlık katkı da diğer kalemlerden geldi ve cari dengede 51 milyar dolarlık bir iyileşme gerçekleşti."

"Ekonomi küçüldü, üretim azaldı, ithalat da düştü, daha ötesi yok" diyen Alaattin Aktaş, değerlendirmelerine şöyle devam ediyor: 

"İthalatın böylesine küçülmesi ve cari açıktan fazlaya geçmek iyi de, ithalatın gerilemesi sonucu ortaya çıkan yan etkileri ne yapacağız... Örneğin giderek artan iflasları, tırmanıp giden işsizliği... Finans hesabında hareket yok. Cari açık veriyor ve bunu finanse mi ediyoruz, yoksa finansman sağlayıp cari açık mı veriyoruz? Hani biraz yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan, benzetmesi gibi bir durum...

Olmayan para harcanamayacağına göre tabii ki önce kaynak buluyor ve ona göre de harcama yapıyoruz. Yani doğrusu önce kaynak, sonra harcama. Önce harcama, sonra finansman bulmak değil. Ama son bir yılda açık vermedik, fazlamız var. Gerçi açık verecek kadar finansman bulunmuş da değil zaten."