May 20 2019

Berat Albayrak'a seslendi: Dümeni kırmanın zamanı geldi

Ekonomistler, uluslararası kurumların da tespitleriyle doğru orantılı olarak ekonomide atılması gereken acil adımlarla ilgili AKP yönetimine uyarılarını sürdürüyor.

Güncel gelişmelerden yola çıkarak, ekonomideki gidişatı sosyal medya hesabındaki videolarla yorumlayan ekonomist Evren Devrim Zelyut, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'a seslendi ve, "Dümeni kırmanın vakti geldi" uyarasında bulundu.

Zelyut'un uyarılarının satırbaşları şöyle:

"Umarım Berat bey sesimizi duyar ya da danışmanları bir şekilde bu videoyu izler. Zira, Türkiye'yi bir gemiye benzetirsek gemi su alıyor ve önünde kayalıklar var. Bu gemiyi yöneten kaptanın da acil bir şekilde dümeni kırmasının zamanı geldi. Önümüzde çok büyük riskler var. 

Türk ekonomisinin dayandığı imalat sanayi ve üretim şekline baktığımızda, biz üretimi dışarıdan aldığımız yarı mamül ve hammaddelerle yapıyoruz. Kur seviyesi yükseldiğinde bizim imalat sanayinin ürettiği ürünler de pahalı hale geliyor. Kur beş lira iken imalat sanayi felç oldu diyoruz. Neden? Çünkü ürettiği ürünleri satın alacak o güçte bir piyasa yok. Kurun altı lira olduğunu düşünürsek durum daha da kötü oldu.

Su alınan gemide, alınan su ne kadar yükselirse gemi bunu taşıyamaz ve batar. Dibe doğru çökmeye başlar. Kur, beş liradayken geminin içine su dolmuş ve piyasa ağırlaşmıştı. Kurun altı liraya çıkmasıyla, geminin içindeki su birikiyor ve gemiyi aşağıya doğru çekmeye başlıyor. Bu dışa bağımlı yapıdan bizim kurtulmamız lazım. Dümenin bir şekilde kırılması lazım.

Moody's'in Türkiye açıklaması vardı geçtiğimiz günlerde. Dışarıdan Türkiye tablosu nasıl gözüküyor, kurumlar ve yatırımcılar Türkiye'yi nasıl görüyor? Moody's'in dediklerine kulak vermek lazım. 'Kurumların aşınması, dış kırılganlık Türkiye'nin kredi profilini zayıflatmıştır' diyor. 'Enflasyonist baskıyı azaltacak bir politika izlenmezse Türkiye'nin kredi notu düşer' diyor. Zaten şu an yatırım yapılabilir seviyesinin altında ancak daha da azalırsa, Türkiye'nin dışarıdan bulduğu finansmanın faizi artar, yatırım yapılır çizgisinden uzaklaştığınız ölçüde. Zayıf, güvensiz bir ekonomi olduğunuz ortaya çıkar.

Moody's aynı zamanda, 'dış finansman desteği, büyük ihtimal IMF'yi işaret ediyor ve ABD ile gerilimin azalması kredi notu için pozitif olacaktır' diyor ki, gerçekten de öyle. Dış siyasette sağlayacağımız barış, kredi notumuzu olumlu etkiler.

Bu ABD'nin kulu kölesi olalım demek değil. 

Moody's devam ediyor: Yapısal bozukluklara ilişkin reformların uygulanması gerekiyor ki işte arkadaşlar bizim gemiyi batmaktan kurtarmak, o delikleri kapatmanın en önemli yolu yapısal reformları uygulamaktan geçiyor.

Moody's bizim sıkıntılı olduğumuz noktaları çok güzel belirtiyor. Enflasyonu düşür diyor. Enflasyon düşünce faiz ve kur da inecektir. Faiz düşünce de KOBİ ve sanayicilerin kullandığı ticari kredi faiz oranı düşecek ve yatırımlar artacak, ekonomi canlanacaktır.

Hala dümeni kırmıyoruz. Enflasyonu acil bir şekilde düşürecek bir paketi ortaya koymak lazım. Enflasyonu nasıl düşüreceğiz?

İmalat sanayinin zincirlerini kırmamız lazım. İkinci nokta, tarımda bir reform yapmadan gıda fiyatlarındaki artışı kontrol edemeyeceğiz. Hem sanayi hem de tarımda gerekli adımları atmazsak, Türkiye'nin izlediği rota dışa bağlı imalat sanayi ve ithalata dayalı bir tarım politikası ve çiftçinin ikinci üçüncü planda tutulduğu bir iktisat politikasıydı. İşte bu politikayı bir şekilde değiştirmemiz lazım. Dümeni tamamen kırmamız gerek.

Bunlar yapılmazsa, yan dalga olarak büyük iktisadi ve siyasi dalgalar bu gemiye yandan çarpar. Yandan çarpınca da bu ekonomiyi alabora eder ve batırır."