Bir günde yüzde 8 oynadı: TL kumar parasına döndü

TL’de Merkez Bankası’nın Eylül başında yaptığı 6.25 puanlık faiz artırımından sonra sağlanan istikrar bir gecede bozuldu. Yeni yıla 5.28’den başlayıp ilk işlem günü 5.41’den kapatan Türk Lirası 3 Ocak’ın ilk dakikalarında adeta çöküş yaşadı. Dolar TL karşısında bir ara 5.70 TL seviyesini gördü, ardından 5.58 TL’ye kadar geriledi. Sabaha doğru ise tekrar 5,41 seviyelerine döndü. TL’de 1 gün içinde görülen dalganın boyutu yüzde 8’e yaklaştı. 

TL’deki hızlı dalgalanmalar dünyadaki organize piyasaların kapalı olduğu saatlerde gerçekleşirken yatırımcılar pozisyonlarına yön verebilmek için gece yarısı yataklarından kalkıp on-line platformlarda işlem yaptı. 5.70 TL’yi düşük işlem hacmiyle gören dolar/TL paritesi işlem hacminin artmasıyla gerilemeye başlarken Türkiye saatiyle gece 02:20 sularında 5.58 civarında sakinleşmiş gözüküyor. TL’deki fırtına işlem hacminin artmasıyla sakinleşme sinyali verse de para birimindeki bu dalgalanma bir süredir dolarizasyonla mücadele eden ve kurdaki dalgalanmalar nedeniyle durgunlukla boğuşan ekonomi için yeni bir şok oldu. Yüksek dalgalanma reel ekonomideki fiyatlama davranışlarını etkileyerek bir dizi ekonomik soruna yol açarken günlük hayata ekonomik yavaşlama olarak yansıyor. 

Siyasi ve ekonomik çalkantılarla dolu 2018’de TL’ye karşı 7.20’yi görüp 5.29’dan kapanan dolar yeni yıla şok bir yükselişle başladı. Geçen yıl Türk lirası karşısında yüzde 41 yükselen ABD para birimi günü 5.41 TL seviyesinden kapattıktan sonra 3 Ocak gününün ilk saatlerinde uluslararası piyasalarda 5.70 TL seviyesine kadar yükseldi. TL’nin son ayların en yüksek seviyesini gördüğü saatlerde küresel çapta tüm organize borsaların kapalı olması ve işlem hacminin düşük seyretmesi dikkat çekti. TL’nin dolar karşısındaki kaybı bir ara yüzde 5’i aşarken diğer para birimlerinden açık ara daha fazla değer kaybı yaşadığı görüldü. Yerli para biriminin yeni yıldaki değer kaybı yüzde 6’ya ulaştı.

Öte yandan dün gün içinde de dolara karşı en fazla değer kaybı yaşayan para birimlerinin başında gelen TL’deki bu kaybı açıklayacak somut bir neden henüz bilinmiyor. Bankaların yılsonu bilanço makyajı nedeniyle kurları düşük tutması ve ABD’yle Suriye ekseninde gelişen olumlu ilişkiler, yılın son günlerinde TL’de yaşanan olumlu seyrin önemli nedenleri arasında gösteriliyordu. Yeni yılda bankaların TL’yi düşük gösterme operasyonu sona erdi. Ayrıca Beyaz Saray’dan  gelen son haberler de ABD birliklerinin Suriye’den çekilmesinin uzayacağını gösteriyor. Ancak bu iki etken de TL’deki değer kaybının bu kadar yüksek olmasına neden olacak güçte değil. Diğer taraftan bir başka beklenti de bugün açıklanacak enflasyon rakamları. Piyasalar Aralık ayı enflasyonunun sıfırın altında çıkmasını ve yıllık fiyat artışlarının yüzde 20 düzeyine gerilemesini bekliyor. Dolayısıyla enflasyona ilişkin beklentiler de TL’deki kaybı açıklayıcı bir etken olarak gözükmüyor.