Eyl 10 2018

'Büyüme iç talep kaynaklı tüketim ve hizmetlerden geldi'

Türkiye, Türk Lirası'nda yaşanan büyük değer kaybından kaynaklanan ekonomik kriz yaşarken bir çok sektörden de zam haberleri geliyor. Şirketler art arda konkordato ilan ediyor. Enflasyon yüzde 18’lere dayanırken büyüme rakamları yine şaşırtmadı.

Türkiye İstatistik Kurumu, ikinci çeyreğe ilişkin büyüme verilerini açıkladı. Gayrisafi Yurt içi Hasıla ikinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2018 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,2 arttı.

Ekonomist Ege Cansen büyüme için, "İkinci çeyrekteki büyümenin kötü tarafı, bunun devletin tüketim harcamaları sayesinde gerçekleşmesidir" değerlendirmesinde bulundu. Karar yazarı İbrahim Kahveci de "Bu yıl büyüme iç talep kaynaklı tüketim ve hizmetlerden geldi" diyor.

Kahveci'nin yazısına göre GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, tarım sektörünün toplam katma değeri 2018’in ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 1.5 azaldı.

Sanayi sektörünün toplam katma değeri yüzde 4.3, inşaat sektörünün toplam katma değeri yüzde 0.8 arttı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri ise yüzde 8 yükseliş gösterdi.

Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksinde 2018’in ikinci çeyreğinde 2017’nin aynı dönemine göre yüzde 5.5, mevsim ve takvimetkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksinde de bir önceki çeyreğe göre yüzde 0.9 artış kaydedildi.

Kahveci, "Bu yılın ilk yarısında yüzde 6,18 oranında büyümenin alt bileşenlerine bakıldığında yüzde 7,78’lik artışla tüketimin önemli bir pay aldığını görüyoruz" diyor ve şöyle devam ediyor:

"Tüketime karşılık inşaat sektörünün de yer aldığı yatırımların yüzde 5,76’lık bir büyümede kaldığı, ama asıl makine-teçhizat yatırımlarının yüzde 3,24 gibi çok daha az bir büyüme gösterdiği anlaşılıyor. Nitekim makine-teçhizat yatırımları bu yılın ikinci çeyreğinde de sadece yüzde 0,55’lik artış gösterebildi. İnşaat sektörünün ise yüzde 8,39 gibi genel büyümenin üzerinde arttığı anlaşılıyor.

Turizm sektörünün de büyük katkısı ile asıl büyüme hizmetler sektöründen gelirken, son 4 yıllık büyümede de hizmetlerin yüzde 26,83 ila genel büyümenin üzerinde kaldığı görülmektedir. Ama son dört yıla bakıldığında da asıl büyümenin yüzde 34,29 oranı ile inşaat seltöründen geldiği anlaşılıyor."