Eki 31 2017

‘Çark dönsün diye Hazine borçlandırıldı’

Türkiye’nin ekonomisini yöneten aktörler son zamanlarda birbiri ile çelişen kararlarıyla dikkat çekiyor. Bir yandan faizlerin düşürülmesi için baskı yaratılırken öte yandan Hazine ihtiyacının üzerinde borçlandırılıyor.

Aslında tam olarak yaşanan, siyasi iradenin ekonomik durgunluğun önüne geçilmesi için attığı popülist adımlarla, parayı yönetenlerin bu adımlar lehine riskli bazı kararlara ortaklık etmesi.

Bunun son örneği Hazine’nin ihtiyacının çok çok üzerinde borçlandırılması. Böylece tahvil faizleri yüzde 12’nin üzerine çıkarak rekor kırdı. Buradaki niyet, sıcak parayı küstürmemek. Yabancıların bono ve tahvil almasının, böylece de sıcak para girişinin önünü tıkamamak. Ancak bu da faizlerde artış yönünde bir baskı yaratıyor ki iktidarın hemen hiç istemediği bir “yan etki” ile karşı karşıya kalınıyor.

Buna karşın, aşırı borçlanma çarkın diğer alanlarındaki aksamaları ne kadar erteleyebileceği merak konusu. Zira, ekonomik göstergeler pek de iç açıcı değil.

Yılın ilk 8 ayında doğrudan yatırımlarla kaynak girişi geçen yılın aynı dönemine göre 1.15 milyar dolar azalarak 6.55 milyar dolara geriledi. Zaten uzun süredir durgun seyreden doğrudan yatırımlar geçen yılın da altına düştü.

Alınan dış kredilerin vadesinde de ciddi bir bozulma var. Banka ve şirketler bu yıl uzun vadeli dış kredi almamışlar veya alamamışlar. Uzun vadeli kredilerde alınan kredinin miktarının azalmasından öte net geri ödeme söz konusu. Geçen yılın ilk 8 ayında 9.73 milyar dolarlık net uzun vadeli dış kredi alınmıştı. Bu yıl 3.71 milyar dolarlık net geri ödeme yapıldı.

Olumlu bir tablo çizen tek alan Hazine borçlanması. Yabancılara satılan bono ve tahvil miktarı, yani sıcak para girişi, geçen yıla oranla 6.38 milyar dolar yani yüzde 67.17 arttı. Böylece Hazine ihtiyacının kat be kat üstünde borçlandı.

Bu borçlanma olmasa faizlerin düşecek ancak bu kez de sıcak para girişi azalacaktı. Yani aslında birbirinin aleyhine işleyen iki mekanizma. Dünya Gazetesi köşe yazarı İsmet Özkul’a göre, bu tablo ortaya koyuyor ki ekonomideki göreceli canlılık aslında çok kırılgan ve güvensiz dengeler üzerinde duruyor.

                                         

Related Articles

مقالات ذات صلة

İlgili yazılar