May 14 2018

'Ekonomide kendi elimizle ülkemizi bataklığa sevk ediyoruz'

Son günlerde ekonomide özellikle dolarda korkutan gelişmeler yaşanıyor. Ortadoğu’da İsrail’in Filistinliler’e saldırısıyla tırmanan gerilip dünya piyasalarını vurdu. Petrol fiyatları yeniden tırmanışa geçip 79 dolara çıkarken, bu artışın ABD’de enflasyonu tırmanışa geçireceği ve Fed’in faizleri artırmak zorunda kalacağı beklentisi piyasalardaki yeni satış dalgasının tetikleyicisi oldu. 

Son birkaç haftadır düşme eğiliminde olan ABD 10 yıllık tahvilleri yeniden yüzde 3’ün üzerine çıkıp 2014’ten sonraki zirvesine çıkarken dolar özellikle gelişen piyasa para birimleri karşısında hızlı artışlar yaşadı.

Gün içerisinde Türk Lirası karşısında 4,38 seviyesinden başlayan dolar, rekor üstüne rekor kırdı ve 4.47'ye ulaştı. Karar yazarı İbrahim Kahveci, kısa vadeli faizlerin 13,08’den 16,78’e çıkışını ve uzun vadeli faizlerin de aynı sürede yüzde 11,9’dan yüzde 14,7’ye yükselişini kaleme alıyor.

Kahveci, ekonomideki gidişatın yanısıra kulislerde dolaşan bilgilere de yer veriyor yazıdında:

"Kısaca piyasa göstergeleri adeta uçmuş ama asıl sorunumuz bu değil. Asıl mesele piyasada dolaşan uçuk fikirler. 

‘Seçimlerden sonra TL yeni bir yapıya kavuşturulacakmış. Değeri de altınla ilişkilendirilecekmiş. Böylece yok dolar çıktı, yok euro yükseldi derdi olmayacakmış. Hatta enflasyon artışına yol açan faizlerde bu sayede düşürülecek ve ekonomi uçacakmış. ‘

Dünya bu uçuk fikirlere dayalı ekonomi modellerini terk edeli bazılarında 50-80 yıl, bazılarında yüzyıllar oldu. İçe kapalı, ne kadar ekmek o kadar köfte hesabı ile bir doğu ülkesi modeli diyeceğim ama inanın doğuda da böyle bir ülke kalmadı."

Kulislerde dolaşan 'ekonominin çözüm reçeteleri için' 'kenar mahalle alimlerinin ülke kurtarıcı formülleri' ifadesini kullanan Kahveci, "Emsalsiz iktisat teorileri havada uçuşuyor. 16. Yüzyıl Merkantilizm söylentileri kulaktan kulağa yayılıyor. Hani gerici fikirler denir ya; işte tam da bu şekilde bir teori. Kahve köşesinde daha okuma yazmayı ancak sökmüş kenar mahalle alimlerinin ülke kurtarıcı formülleri bunlar... İşte asıl uçtuğumuz nokta burası. Bu fikirlerin her gündeme gelişi doları da uçuruyor, faizi de uçuruyor. Kendi elimizle ülkemizi bataklığa sevk ediyoruz" diyor.

Kahveci'ye göre ise sorun üretim olmadan tüketim yapmakta. "İşte Türkiye’de ekonomiye bakışı izah eden en güzel örnek" diyerek fabrikaların kapatılması örneğini veren Kahveci, "Açık fabrikaları bile kapattırıyoruz. Hani demiştim ya; şehir içlerindeki okulları bile arsaları için taşımayı düşünen bu zihniyet, fabrikaları arsaları için neden kapatmasın?" ifadelerini paylaşıyor.