Ekonomistlerin enflasyon beklentisi de aşıldı: ‘Kriz günlerine döndük, toplu iflaslar görebiliriz’

Türk lirası, son haftalarda döviz karşısında bir yükselişe geçerken eylül ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla bir kez daha sarsıldı. 

Merkez’in üst üste faiz hamlelerinin ardından Rahip Brunson’ın serbest bırakılacağı yolundaki beklenti, piyasalarda bir sakinlik havası estiriyordu. Ancak doğalgaz ve elektriğe gelen yeni zamlara eylülde yıllık yüzde 24.52 oranına çıkan enflasyon eklendi. Üretici enflasyonunu yüzde 46'yı aştı.

Enflasyon rakamları sonrası dövizde bir kez daha tırmanışa geçti. Ekonomistler, son 15 yılın en yüksek seviyesine çıkan enflasyonun kendilerininin beklentilerini de aştığını söylüyorlar. 

Akademisyen Ümit Akçay, yüzde 46’lık üretici enflasyonuna dikkat çekerek, “Talep de sert bir şekilde daraldığından, tüketiciye yansıtamayanların toplu iflaslarını da görebiliriz” yorumunu yapıyor.

Mahfi Eğilmez, BBC Türkçe için kaleme aldığı analizinde “Yılbaşından beri sürekli yeni rekorlar deneyen enflasyonun eylül ayında zirve yapması bekleniyordu ama beklenenin çok ötesinde bir gerçekleşme çıktı karşımıza” diyor.

Eğilmez, verilerin önümüzdeki aylarda enflasyondaki artışın yine yüksek düzeylerde devam edeceğini gösterdiğini kaydediyor.

“Türkiye, 40 yıldır yüksek enflasyonla mücadele ediyor, buna karşılık enflasyonu bir türlü hedeflediği yüzde 5 düzeyine yaklaştıramıyor” diyen Eğilmez, gelinen noktada bu konuda gerçekten mücadele edilmediğini ortaya çıktığı görüşünü dile getiriyor. 

Bu gelişmenin bir olumsuz etkisinin de dolarizasyonun artmasına yol açması olarak yaşanacağını belirten Eğilmez, “Türkiye ekonomisi, yanlış ekonomi politikası uygulaması sonucu tam bir kısır döngünün içine girmiş durumda” ifadesini kullanıyor ve ekliyor:

“Geldiğimiz noktada Merkez Bankası, faizi bir kez daha yüklü biçimde artırmak açmazıyla karşı karşıya bulunuyor.”

Sözcü yazarı Murat Muratoğlu ise 16 yıl öncesine dönüldüğü yorumunu yapıyor.

“Kriz günlerine döndük” diyen ekonomist, “Artık elimizde ne telekom ne petkim ne tüpraş ne bankalar ne de satacak bir şey var. Altından kalkamayacağımız borçlar  ve duble yollar kaldı yadigar” ifadesini kullanıyor.

Murat Sağman da veriler karşısında beklentilerin aşıldığını kaydediyor. “Bayağı negatif beklediğim bu veri hepimizi aştı” diyen Sağman, “Etrafta gelen zamlara bakarak çok da şaşırmamak lazım” görüşünü dile getiriyor.

Prof. Emre Alkin ise, kişisel Twitter hesabından yaptığı paylaşımında, “Neye dokunsam altın oluyor, diyen yönetici, bir süre sonra ‘ne yapsam düzelmiyor’ diyorsa bundan mutlaka ciddi bir ders çıkarmalıdır” diye yazdı.

Ekonomist Mustafa Sönmez, IMF kapısını işaret edenlerden. “Bu rejim, bu enflasyonla IMF’siz baş edemez” görüşünü savunan Sönmez, “Dış para girişi lazım. Bu enflasyona kimse gelmez” ifadesini kullanıyor.