Elektrik zammı sanayiciye fabrika kapattırıyor

Üst üste gelen elektrik zamları sanayiciye kepenk indirtmeye başladı. Binlerce iş yeri ekonomik krizin ağır baskısı altında üretimi durdurma kararı alırken, cep yakan elektrik faturaları ayakta kalmaya çalışan işletmeleri de pes ettirmeye başladı. 

Dünya Gazetesi'nden Esra Özarfat'ın haberine göre, elektrik fiyatlarına son 15 ay içinde yüzde 130 zam geldi. Haziran ayına ait faturaları gören ve artıştaki miktar nedeniyle tam anlamıyla 'çarpılan' üreticiler soluğu Organize Sanayi Bölgeleri'nde (OSB) aldı. 

Geçen yıl da elektrik fiyatlarına yüzde 40 zam gelirken, 1 Temmuz itibariyle yeni bir yüzde 15'lik zam sanayiciye havlu attırdı. Totalde zam oranı yüzde 37'yi bulurken, OSB yetkilileri temmuz zammının faturalara yansımasıyla daha sıkıntılı bir dönemin başlayacağına dikkat çekiyor. 

Habere göre, OSB'ler geçen yıl mart sonuna kadar Ulusal Tarife denilen 1 No’lu tarifeden elektrik alıyordu. 1 Nisan 2018 itibariyle değişikliğe gidildi ve Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ne geçildi.

Böylece, sanayiciye istediği tedarikçiden elektrik alabilmesinin önünü açarken uygulamada ciddi sorunlar yaşanmaya başladı.

Sorun, yeni tarifede elektrik fiyatlarının sürekli değişkenlik göstermesi ve OSB’lerin saatlik alım yapması. Bu uygulamanın bir diğer garip yanı ise, sanayicinin üretim yapmadan önce elektrik birim maliyetini önceden bilememesi.

Habere göre, Son Kaynak Tedarik Tarifesi maliyetleri içinde yer alan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) da aylık faturalar içinde önemli bir yer tutuyor. Ay sonunda bir fatura hesaplanırken, ana hatlarıyla; sistemden alınan elektriğin ortalaması + o ayın tahmini YEKDEM bedeli + bir önceki ayın YEKDEM düzeltme bileşeni dikkate alınıyor. Son bir yılda dolar bazında artış kaydeden YEKDEM bedelleri ile bir ay önce oluşan düzeltme bileşeni de sanayi bölgelerinin elektrik faturasına eklendiğinde, alınan elektriğin maliyetinin yüzde 50'sini YEKDEM oluşturuyor.

Tüm bu tablo içinde OSB'ler sabit ve öngörülebilir bir tarifeye geçmek istiyor. 

Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi (DOSAB) Yönetim Kurulu Başkanı Ersan Özsoy, yaşanan sorunları şu sözlerle anlatıyor:

"Burada iki temel sorunumuz var. Birincisi elektrik enerjisi için sanayimizin ödediği fatura anormal oranda arttı, ikincisi de o ay elektrikte maliyetin ne kadar olduğunu bilmiyoruz, ay sonunda görüyoruz. Bu da maliyet hesabı yapmamızı engelliyor. Son Kaynak Tedarik Tarifesi’nde geçtikten sonra DOSAB’da sanayicimizin elektrik için kWh başına ödediği bedel 15 ayda yüzde 131 oranında artış gösterdi. Mart 2018’de 21 kuruş olan elektrik birim fiyatı Haziran 2019 sonunda 48.8 kuruşa yükseldi. Tabii bu kadar kısa sürede elektrik enerjisinde birim başına bu kadar yüksek oranlı artış doğru değil. Bu genel çerçeve içinde önemli bir detay da yenilenebilir enerji katkı payının, geçen ay elektrik birim fiyatından daha yüksek bir bedele ulaşmış olması. Sanayicimiz bu kadar ağır yük karşısında doğal olarak feryat ediyor.

Bizler, enerjide fiyat artışlarının daha adil bir yöntemle, sanayiciye bu kadar ağır yük getirmeden çözülmesi gerektiğini ve YEKDEM maliyetlerinin düşürülmesi talebimizi en üst düzeyde, bakanlıklarımız ve EPDK nezdinde defalarca dile getirdik. OSB’lerin acilen Son Kaynak Tedarik Tarifesi’nden çıkıp, tekrar ulusal tarifede OSB’lere tanımlanmış bir tarifeye geçmesini talep ediyoruz. Bu model uygulanamazsa YEKDEM bedelinin OSB’lerden alınmaması için Son Kaynak Tedarik Tarifesi içinde bir model oluşturulmasını istiyoruz."

Öyle ki faturayı gören kimi sanayiciler fabrika kapatıyor. Bir sanayici, OSB müdürlüğünü bastı ve "Ben mayıs ayında 240 bin lira ödedim, haziran ayında bayram tatili nedeniyle daha az çalıştım. Buna rağmen 360 bin lira fatura geldi. Fabrikayı kapatacağım, üretimi durduruyorum" dedi.

Haberin tamamına buradan ulaşabilirsiniz