May 14 2018

Karar yazarı, ekonomideki kötü tabloyu yazdı: TÜSİAD Başkanı bile zorda

Türkiye son dönemde bir ekonomik çıkmazın içine girdi.Gelişmeler için analistler 2000 benzeri bir krizin kapıda olduğu yorumu yaparken dev firmaların da peş peşe borç yapılandırmasına gittiğine dair haberler basına yansıyor.

Ülker ile başlayan bu ‘yapılandırma akımı’ Doğuş Holding ve Ünal Aysal’ın şirketleri ile devam etti. Bunlara sürpriz bir isim daha eklenmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yakınlığı ile de bilinen televizyon dünyasının patronu Acun Ilıcalı da borçlarını yapılandırmaya gittiğini açıklamıştı.

Karar yazarı İbrahim Kahveci ise bugünkü yazısında piyasanın içinde bulunduğu zor durumu ele alıyor. Kahveci, 'TÜSİAD Başkanı bile zorda' başlıklı yazısında kur artışlarının yaşandığı geçmiş yıllara dikkat çekiyor.

Önceki yıllardan örnekler veriyor yazısında:

"Dış ticaret kur üzerinden dengeye gelirmiş... Ödemeler dengesi verilerinden giderek olaya bakalım. 1994 yılında kurlar arttığında ne oldu? İhracat 15.345 milyon dolardan 18.106 milyon dolara yükseldi. İthalat ise, 29.426 milyon dolardan 22.273 milyon dolara geriledi. Ve cari işlemler dengesi 6.433 milyon dolar açıktan, 2.631 milyon dolar fazlaya döndü. 

Hadi bir sonraki yıl olan 1995’e de bakalım. Çünkü ekonomi yeniden hızla büyümeye geçiyor. Ve ihracat 21.636 milyon dolara yükselirken, bu sefer ithalatımız da 34.788 milyon dolara çıkıyor. Lakin cari işlem bakiyemiz açığa dönmesine rağmen 2.339 milyon dolarda kalıyor. 

Veya şöyle ifade edelim. Kur 1994’de sert artıyor ama ekonomik büyüme 1995-96 yıllarında yaşanıyor. İşte o iki yılın ortalama ihracatı 26,852 milyon dolar olurken, ortalama ithalatı 38.560 milyon dolar olarak geçekleşiyor. Yıllık dış açığın ihracata oranı da yüzde 43,6 olarak gerçekleşiyor. 

Şimdi benzer kur artışı ve dış ticaret dengesini 2001 sonrası 2002 ve 2003 yıllarına uygulayalım: İhracat 46.589 milyon dolarken ithalat 56.496 milyon dolar oluyor. Dış ticaret açığının ihracata oranı ise yüzde 21,3 olarak gerçekleşiyor." 

Türkiye’de kurların 2013 sonrası hızla arttığına dikkat çeken Kahveci, "Lakin ihracatımız 162 milyar dolardan sadece 166 milyar dolara artabiliyor. 2014-2017 arası dört yıllık ortalama ihracat 159,3 milyar dolar. Yine aynı dönem ithalat ise 212,2 milyar dolar" diyor.

Kahveci, bir dönem TÜSİAD Başkanlığında bile bulunan Muharrem Kayhan’ın Söktaş Tekstil adından şirketi halka açık olarak işlem gördüğünü hatırlatarak şirketinin zarar ettiğini ifade ediyor:

"Şirketin 2013 yılı zararı -55.824 bin TL. 2014 zararı ise -44.288 milyon TL. Sonraki 3 yılda ise yine toplam -100 milyon 373 bin TL zarar oluşuyor. Böylece şirketin birikmiş karları gittiği gibi, 101 milyon 221 bin TL’de zarar birikiyor. 

Koca bir dev daha nerede ise sahneden silinmeye geliyor. Elbette ortada henüz bir iflas oluşmadı ama sektörün yaşadığı zorluk bilançoda net olarak görülüyor. 

Şimdi sorumuzu soralım: Acaba neden Türkiye’de üretim yapmak bu kadar zorlaştı? Neden fabrikalar çok zorda kalıyor? İsterseniz yarın Uzel Traktör ile devam edelim.."

http://www.karar.com/yazarlar/ibrahim-kahveci/tusiad-baskani-bile-zorda-6979