Oca 04 2018

TL mevduat yapan kaybetti

Merkez Bankası ve dolayısıyla piyasa TL faiz oranlarına geçen yıl 4.5 puan faiz artırımı yaptı. Bu parasını TL mevduatı olarak bankaya yatıran vatandaşlara da yansıdı. Ancak yine de bu faiz artışı yatırımcıya yetmemiş olacak ki, TL mevduatlar artmadı, bankalarda döviz olarak tutulan mevduat miktarı ise geçen yıl rekor kırdı. 

İktisatçı Mahfi Eğilmez de bu trendin nereden kaynaklandığını rakamları ortaya koyarak analiz ediyor. 2017 başında bankaların aylık mevduata verdiği ortalama faizin yüzde 10 dolayında olduğunu kaydeden Eğilmez, yılın sonuna doğru bu oranın yüzde 14’ün üstüne çıktığını kaydediyor.

Yatırımcının genel eğilimi aylık mevduat yaparak bunu yenilemek şeklinde olduğu için Eğilmez de geçen yıl bir yatırımcının mevduat faizinden aldığı ortalama getirinin yüzde 13 olarak kabul edilebileceğini belirtiyor. Yazar, ‘2017 Yılbaşında 100 TL anaparasını bankaya yatıran kişinin reel anlamda faiz kazancı yoktur’ tespiti yapıyor.

‘Ne var ki kayıp bununla bitmiyor’ da diyor Mahfi Eğilmez yatırımcının 100 lirasıyla yılbaşında aldığı mal ve hizmeti, faiz getirisine rağmen yılsonunda alamadığını da dile getiriyor. Şunları söylüyor:

‘Buna göre 2017 yılının ilk günü 100 lirasıyla bankaya yatıran yatırımcının parası 111,05 TL oluyor. Bu tutarı yıllık enflasyondan arındırdığımızda bu toplamın satınalma gücü 97,81 TL ediyor. 2017 yılı süresince kazandığı faize karşın elindeki paranın satınalma gücü yılbaşına göre 2,19 TL azalmış oluyor.’     

Aynı karşılaştırmayı dolar bazında da yapıyor Eğilmez. 2017 yılbaşında dolar mevduatına verilen faizin ortalama olarak yüzde 3 ve kurun 3,53 TL olduğunu hatırlatıyor. Yılbaşında elindeki 100 TL ile döviz alan bir kişinin eline 28,32 dolar geçtiğini söylüyor. Faizi ve ABD’deki yüzde 2’lik enflasyonu da katınca 2017 yılbaşında 100 TL ile dolar alıp döviz hesabı açtıran bir kişinin dolar olarak anaparasını koruduğunu ama ek bir kazanç elde edemediğini ama reel anlamda kayıp yaşamadığını vurguluyor.