Tem 17 2018

Die Welt: Erdoğan’ın gururu Türkiye’yi varoluşsal bir çöküşe götürüyor

Almanya’da yayın yapan Die Welt Gazetesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ülkeyi çöküşe götürdüğünü yazdı. Erdoğan için “Ankara Sultanı” nitelendirmesi yapan gazete, Türkiye’nin büyük bir ekonomik kriz dalgasıyla karşı karşıya olduğuna dikkat çekti.

Gazetenin ekonomi editörü Holger Zschäpitz tarafından kaleme alınan yazıda, Ankara’nın ekonomik krizden kurtulmak için Uluslararası Para Fonu IMF’den yardım isteyebileceğine işaret edildi. Ekonomi editörü Zschäpitz “Ancak Erdoğan gururu nedeniyle bunu engelleyecek” yorumunu yaptı.

Die Welt gazetesi, Erdoğan’ın bakanlıkları devre dışı bıraktığını hatırlatarak Merkez Bankası’nın bağımsızlığı üzerinde baskı kurduğunu yazdı, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’in analisti Kristin Lindow’un şu eleştirilerine yer verdi:

“Merkez Bankasına yapılan her politik müdahale, Türkiye’nin global ölçekte şu günlerde muhtaç olduğu yatırımcıları ve yabancı sermeyenin korkusunu daha da derinleştiriyor.” 

Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı hükümet modeline geçişiyle yaptığı açıklamaların Türk lirasının dolar karşısında yüzde yedi oranında değer kaybettiğini yazan gazete, şu yorumda bulundu:

“Her şeyden önce bu gelişme Türk bankaları ve firmalarını vurdu. Bir çok Türk firması dolar bazında kredi çekti. Bunların gelirleriyse Türk lirasıyla. Eğer ürünler, iç pazarda büyük bir değer kaybına uğrarsa, firmalar, aldıkları kredi faizlerini ödemeyecek duruma gelirler. Bu kural bankalar için de geçerli. Son olarak Moody, Türk bankalarını bu konuda uyarmıştı. Türkiye ekonomisine dönük yapılan bu eleştirilerin gerçekten dikkate alınması gerekir. Ocak ayı sonu itibariyle, Türkiye’nin en büyük bankalarından Garanti, İş ve Halk Bankası hisse senetlerinde yüzde 40 dolayında bir değer kaybı yaşadı.”

Değer kaybı bağlamında bankalarda yaşanan dalgalanmaların “kapıdaki krizin sismografı” olduğunu yazan gazete, “Para piyasalarındaki dalgalanmalarla bankalara bulaşan bu uğursuzluk, ikinci aşamada büyük bir arzuyla devlet krizinin kapısını aralar. Yatırım ve para fonları Türkiye için bu riskin yüksek olduğu değerlendirmesinde bulunuyor ve Türkiye’nin hisse sentlerindeki borcunu yüksek faizle ödemek zorunda kalacağı uyasında bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Haftalık Alman Die Welt Gazetesi, enflasyonda yaşanan tırmanışa, işsizliğe ve hayat pahalılığına da dikkat çekti. Konuyla ilgili veriler üzerinde analizler yapan gazetenin ekonomi editörü Holger Zschäpitz, “Şimdiyse ülke, Türk lirasının değer kaybetmesiyle büyük bir durgunluk sarmalının içine girmiş durumda. Enflasyon yükseliyor, işverenler iflas ediyor, yabancı sermaye kaçıyor” tespitinde bulundu.

Uluslararası ekonomi uzmanlarının görüşlerine yer verilen analiz yazısında, Türkiye ekonomisinin kötü gidişatında Erdoğan’ın rolünün büyük olduğu hatırlatıldı ve şu ifadelere yer verildi:

“Uluslararası yatırımcılar, Türkiye kadar ekonomisi şişen hiç bir ülke görmedikleri eleştirisinde bulunuyorlar. Amerikan’ın büyük bankalarından olan CİTİ’nin yaptığı ankete göre, uluslararası yatırımcıların, yüzde 43 şu anda çekinceli davranıyorlar, bunlar her an Türkiye’deki yatırımlarını çekebilirler. Öyle anlaşılıyor ki, Türkiye son kez ekonomiyi güçlü bir şekilde soğuttu. Ancak önümüzdeki haftalarda IMF ile ekonomik kalkınma konusunda masaya oturulabilir.”

Die Welt Gazetesi, Erdoğan’ın damadı, Hazine ve Ekonomi Bakanı Berat Albayrak üzerinden  ekonomide yaşanan darboğazdan çıkma arayışına girdiğine de vurgu yaptı. Şehir efsanelerinin Erdoğan rejimin kurtaramayacağını ifade edilen analiz yazıda, şu değerlendirme yapıldı:

“Kimi yatırımcılar ve spekülatörler, ekonominin rahatlayacağı tahminlerinde bulundu. Bu piyasayı rahatlatacak teoriler kulağa hoş geliyor. Harika. Ancak bu şehir efsaneleri piyasalarda ters tepti. Piyasaları dizginlemek öyle kolay bir şey değil. Piyasalar, Erdoğan’ın piyasa düşmanlığı ve otokratlığı nedeniyle alarm veriyor. Her ne kadar Ankara’nın yeni sistemi Cumhur hükümeti olarak nitelendirse de Ankara’nın Sultanı, ülkeyi varoluşsal bir krizin içine sokabilir. Bir ihtimal IMF ile bu kriz belki aşılabilir. Ancak bu da Erdoğan kendi gurur nedeniyle Washington’a yapılacak yardım çağrısını engelleyebilir. Uzmanlar, Türkiye’nin çıkışı zor gerilimli dönemin Arefe'sinde olduğunu ve bunu kimsenin peşinen söylemek istemediğini belirtiyor.”

Türkiye ekonomisinin sarsıcı bir şokun beklediğine vurgu yapan gazete, Türkiye’nin önümüzdeki 12 ay içerisinde çözmesi gereken 180 milyarlık dolarlık dış borcuna işaret etti.