Eyl 16 2019

İbrahim Kahveci: Mevcut bekle-gör sistemi kaybet-kaybet üzerinde işliyor

Türkiye'de yaşanan ekonomik kriz etkisi giderek artırıyor. En önemli konulardan biri yine işsizlik.

Karar gazetesi yazarı İbrahim Kahveci'ye göre, işsizlik kapıya dayandı. 

"Milletin batan paraları" başlıklı bugünkü köşesinde konuya değinen Kahveci, şöyle diyor: 

“İnandığım parti ve lider bizi bu sonuca getirmez” diyenler bugün çok daha fazla işsiz. En fazla inananlar battı zaten. Rekor işsizlik olmasına rağmen ‘İşsizlik fonu’ sadece 657 bin kişiye maaş veriyor. Aylık toplam maaş gideri 688 milyon lira. Aylık kişi başına işsiz maaşı 1.047 TL.

İşsizlik fonu yapı itibariyle sürekli büyüyen bir fondu. 130 milyar liralık büyüklük ile sadece aylık faiz geliri 1,5 milyar lira. Yaklaşık olarak bir o kadar da aylık olarak çalışanlardan kesilen para var. İşverenler de işçi adına ödemede bulunuyor. Buna devletin ödediği 500 milyon lira civarı aylık katkıyı eklediğinizde aylık gelir çok daha büyük oluyor.

Nitekim Temmuz 2019 İşsizlik Fonu gelir toplamı 3 milyar 856 milyon lira. Ve fonun asli unsuru olan işsizlik ödemesi sadece 688 milyon lira. Ama buna rağmen fonun büyüklüğü Mart ayında 130 milyar 597 milyon lira iken, Temmuz ayında 130 milyar 192 milyon liraya geriledi. İşsizlik fonu eriyor... Çünkü ‘İşsizlik Fonu’ son aylarda ‘İşvereni destekleme fonuna’ dönüştü.

Bu çok kötü mü? Bir bakıma evet... Çünkü devlet işveren desteklerini ödemeliydi. Bir bakıma ise hayır...

Eğer gerçekten yeni istihdam ve yeni üretim artışına katkı olacak ise elbette bir kalkış hamlesi olabilir. Ama 4,5 milyon işsiz ve bunun 1 milyon yakını işini kaybetmiş yeni işsiz var ise, fonun işsizlere daha büyük katkı vermesi beklenirdi.

İstihdamı kağıt üzerinde düşürecek bir işveren desteği ise asla kabul edilemez. Ya da bazı şirketler seçilerek desteklenip, siyasi görüş etkiliyorsa da çok vahim sonuçlar ortaya çıkabilir."

İşsizlik ve kriz ortamında batan paralar konusuna değinen İbrahim Kahveci, "Bizler bankalarda batan enerji ve inşaat kredilerini hep konuşuyoruz. Ama toplumun çözüm bekleyen sorunlarından biri de önden toplamalı taahhüt işleri. Bu sorun özellikle inşaat sektörünü kilitlemiş durumda. Kriz öncesi tanıtımı yapılan bir çok proje yarım kaldı. Ya da hiç başlanmadı bile. Bu projelere milyonlarca lira yatıran insanlar var. Hatta önemli bir kısmı da şu an işini bile kaybetmiş durumdalar" ifadelerini kullanıyor.  

"Yatırılan paralar öylece kalakaldı. Şirketlerin bu projeleri başlatması veya bitirmesi de imkansız. İyi ama ne olacak?" diye soran yazar, devam ediyor: 

"Sistem adeta kilitlendi. İnsanlar önemli bir para ödemesinde bulunmuş ve evini bekliyor. Diğer tarafta şirketler bu projeleri tamamlasa daha da batık hale gelecekler. Kısaca batan paralar sadece bankaların derdi değil, insanlarında derdi. Bir tarafta farklı farklı projelere para yatırmış ve evini bekleyen insanlar var. Diğer tarafta projeyi tamamlama gücünü kaybetmiş ve tamamlasa bile kalan konutları satamayacak şirketler. Hatta satışı bekleyen boş konut sayısı bile bir milyon civarında."

Kahveci yazısını "Kısaca mevcut bekle-gör sistemi kaybet-kaybet üzerinde işliyor" ifadeleriyle sonlandırıyor. 

Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz