Türk Lirası'ndaki sarsıntı İtalyan işi

Merkez Bankası’nın doları düşürmek için yaptığı hamleleri bu kez de dış piyasalardan gelen darbeler zora soktu. Banka doları 4.92 TL’lik zirveden uzaklaştırmak için dün ‘sadeleşme adımı’ altında örtülü faiz artırımına imza atarken, kur bugün İtalya’dan gelen haberlerle çalkalandı. Dün 4.55 seviyesinden kapanan dolar 4.63’ün üzerini görürken şu sıralarda 4.60’ın altında seyrediyor.

Merkez Bankası dün politika faizi olarak yeniden haftalık repo ihalelerine döneceğini açıklarken, faiz oranlarının üst limitini yüzde 18’e çıkarmıştı. Ayrıca piyasalara gerektiği taktirde müdahale etmek için kullanabileceği olağanüstü gecelik faiz oranını yüzde 19.5’e yükseltti. Merkez Bankası’ndan uzun süredir beklediği faiz artırımı ve sadeleşme adımlarını gördükten sonra moral bulan piyasalara ise bugün sabah İtalya’dan gelen haberler darbe vurdu. Bono ve borsada satışlar arttı. Borsa endeksi yüzde 2’ye yakın geriledi.

Türkiye piyasasında dalgalanmaya neden olan ana gelişme İtalya’daki Hükümet krizi nedeniyle bu ülke tahvillerindeki hızlı faiz artışı oldu. İtalya’nın 10 yıllık faiz oranları yüzde 3.40’ı görürken, bir hafta öncesine göre 1.3 puanlık keskin bir yükseliş yaşadı. İtalyan piyasasındaki gelişmelerin İspanya ve Portekiz gibi diğer Güney ülkelerinin piyasalarına bulaşması üzerine Euro’da hızlı kayıplar başladı.  Euro/dolar paritesi 1.16’daki önemli desteğini aşağı doğru kırarken 1.1511’e kadar geriledi. Dolardaki hızlı değer artışı aralarında Türkiye’nin de bulunduğu gelişen ülkelerin para birimlerinde hızlı değer kaybına neden oldu.

Öte yandan AB piyasalarındaki çalkantı üzerine açıklama yapan ünlü yatırımcı George Soros yeni bir küresel krizin yaklaştığını belirtti. Soros, ‘AB yakın bir varoluşsal tehditle karşı karşıya’ diyerek Euro için karamsal konuştu. Soros’un asıl dikkat çekici açılaması ise gelişen piyasalardaki sarsıntıların büyüyerek küresel sistemde yeni bir krize neden olma ihtimali bulunduğuna yönelik sözleri oldu.

Gelişen piyasalardaki satışları etkileyen bir başka önemli gelişme ise Japonya’dan geldi. Fed yetkililerinin Japonya’ya parasal genişleme politikasına fren yapması mesajı iletmesiyle Yen’de değer artışı oldu. Yen’in değer artışı, bu ülkeden sıfır faizle borçlanıp gelişen piyasalardaki yüksek getirilere yatırım yapan yatırımcıların satışa geçmesine neden oluyor. Japon yatırımcılar Türk Hazinesi’nin ihraç ettiği tahvillerin yüzde 14’ünü elinde tutması nedeniyle ‘TL’nin en büyük yatırımcısı’ olarak biliniyor.

Türkiye piyasaları yurtdışından gelen haberlerle yeni bir stres testine girerken, Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ve Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya Londra’daki fon yöneticileriyle görüşerek TL’nin değer kazanmasına yarayacak sıcak para arayışında. Reuters’e göre Türk ekonomi 90 farklı fonun yöneticileriyle görüşerek Türkiye’ye yatırım çekmeye çalışacak. Görüşmelerle ilgili gelişmelere yer veren Financial Times gazetesi, fon yöneticilerinin son faiz artırımlarına karşın hala Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın faiz karşıtı açıklamaları nedeniyle şüphe taşıdıklarını belirtti. FT’ye göre yatırımcılar Türk yetkililere 7 Haziran’daki Merkez Bankası toplantısında yeni bir faiz artırımının Türkiye’nin işini kolaylaştıracağı yönünde görüş bildiriyor.