Mark Bentley
Oca 03 2018

Çekirdek enflasyondaki rekor artış, faiz politikasını da zorlayacak

Rekor seviyeye yükselen Türkiye'nin çekirdek enflasyonu, ekonomi makamlarının, enflasyonun, faiz oranlarında kesintilere sebep olabilecek seviyeye kadar yavaşlamasıyla karşı karşıya kalabileceğini vurguladı.

Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, enflasyonun Aralık ayında Kasım'daki oranı yüzde 12,1'den yüzde 12,3'e yükseldiğini açıkladı. Bu rakam Ocak 2004'ten beri gerçekleşen en yüksek oran. Türk Lirası yüzde 0.1 değer kaybederek dolar başına 3.7111 oldu.

2019'da yeniden seçimlere gidecek olan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bankacıları faiz oranlarını yüksek tutmakla eleştirirken, ekonominin büyümesi için devlet destekli kredi garantisi gibi teşvik yöntemleri arıyor. Türkiye bankalarının verdiği krediler son haftalarda yüzde 20 gibi yüksek bir oranda arttı.

Tüketici fiyatları enflasyonu Aralık ayında yüzde 11,9'a gerileyerek Ekim ayında yüzde 13 seviyesinden bir önceki aya kıyasla yavaşladı. Bu rakam ekonomistlerin beklentileri ile uyumlu. Üretici fiyatlarındaki artış yüzde 17,3'den yüzde 15,5'e geriledi.

Bununla birlikte, genelde enflasyon rakamını geride bırakan çekirdek enflasyon göstergesi, enflasyonun Merkez Bankası ve hükümetin beklediği kadar hızlı yavaşlamayabileceğini gösteriyor.

Londra merkezli BlueBay Asset Management'ın [Londra merkezli varlık yönetimi şirketi BlueBay Asset Management] kıdemli piyasa stratejistlerinden Tim Ash, "Çekirdek enflasyonun sürekli artışı Merkez Bankası'nın gevşek politika duruşunun bir yansımasıdır" dedi.

Turkey core inflation

Enflasyon oranları  ayrıca Türkiye'de harcama gücünü de aşıyor. Bu nüfusun lüks eşyalar için daha az para harcayacağı ya da araba ve ev gibi çok pahalı ürünler satın almak için kredi alacakları anlamına geliyor.

Otomobil Sanayi Derneği'nin (OSD) yayınladığı verilere göre motorlu kara taşıtı satışları, Kasım ayında yıllık bazda yüzde 21 oranında düştü. Motorlu taşıtların yılın ilk 11 ayında toplam satışı ise yüzde 3 düşüşle 839 bin 626 adet oldu.

2017 yılı boyunca tüm ana para birimlerine karşı Türk Lirası'nın değer kaybı satın alma gücüne zarar verdi ve enflasyonu olumsuz yönde etkiledi.

Bankanın [Merkez Bankası], ekonomistlerin beklentisinden daha az bir şekilde likidite penceresindeki faiz oranlarını 0,5 puan artırarak 14,75 seviyesine yükseltmesiye Türk Lirası 14 Aralık'ta zayıfladı. Banka [Merkez Bankası], “sıkı para politikası tutumunun" enflasyon görünümünde "önemli bir iyileşme" gösterilene kadar sürdürüleceğini söyleyerek, kapıyı gelecekteki faiz artırımlarına açık bıraktığını söyledi.

Aralık ayı tüketici fiyat enflasyonu, Merkez Bankası'nın yılın en yüksek tahmini olan yüzde 10.3'ün dışına düştü. Merkez Bankası, Aralık başında yayınladığı 2018 Yılı Para ve Kur Politikası'nda 2018-2020 döneminde enflasyonun yavaş yavaş yüzde 5 hedefine yaklaşması beklediklerini açıkladı.

Ash, rakamların "yüzde 5 hedefi göz önüne alındığında, Merkez Bankası'nın yapması gereken çok iş olduğunu” gösterdiğini söyledi.

Türkiye'de enflasyon, sanayileşmiş ülkelerden oluşan G20 grubunun ortalamasının üç katından fazla. Türkiye'den sonraki en yüksek enflasyon oranı yüzde 6,6 Meksika'da ve onu yüzde 4,9 ile Hindistan izliyor. Yatırımcı sermayesi için Türkiye ile de rekabet eden Brezilya ve Rusya, sırasıyla yüzde 2,7 ve yüzde 2,5 oranına sahip.

Erdoğan'ın iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), gelecek yıl yapılacak tekrar seçimin yanı sıra parlamento seçimleri ve yerel seçimlerde de yarışacak. Erdoğan, eleştirmenlerin tam otoriter rejim olarak nitelediği başkanlık sistemini tamamıyla gerçekleştirmek için seçmenlerden yetki isteyecek.

Seçimlere kadarki ekonomik performans Erdoğan'ın başarı şansının anahtarını oluşturuyor.

Enflasyonu mali krizden bu yana Erdoğan hükümetinin odağı olan ekonomik büyüme, hükümetin firmaların kendi vade dilimlerini genişletmesine ve sermaye yatırımına yardımcı olmak için bir kredi garanti planına 250 milyar liralık sermaye enjekte etmesine rağmen yılın üçüncü çeyreğinde yavaşladı. Genişleme oranı, ikinci çeyrekte yüzde 2,2'den Eylül'e kadarki üç ayda yüzde 1,2'ye geriledi.

Geçtiğimiz hafta hükümet, düşük ücretli çalışanların enflasyonun etkilerinden korunması için 2018 yılı için asgari ücreti yüzde 14 oranında arttırdığını açıkladı. İşçi sendikası TÜRK-İŞ'in verilerine göre revize edilmiş haliyle 1.603 lira olan net aylık ücret, dört kişilik bir ailenin aylık yiyecek, giyecek, kira ve diğer önemli ihtiyaçlar için harcaması gereken 5 bin 238 liranın üçte biri bile değil.