Yüksek enflasyonun nedeni ‘çılgın proje’ler

Boğaziçi köprüleri ve Avrasya Tüneli ve karayolları geçiş ücretlerine yapılan zamlar geçen ay kamuoyunda en çok tartışılan konularından biriydi.

Çoğu yap-işlet-devret modeliyle yapılan bu projeler ‘Devletin cebinden kuruş çıkmayacak’ denmesine karşın kullananın da kullanmayanın da bütçesine yük oldu. Kullanım fiyatlarının yüksekliği bir yana devlet zarar eden bu projelere bütçeden kaynak ayırdığı için bedeli herkesin cebinden vergi olarak fazlasıyla çıktı.

Tabii zarar bununla da bitmiyor. Bir de bu projelerin yarattığı ek maliyetler var. Bunlar da özellikle enflasyon artışı olarak yine tüm halka yansıyor.

Hürriyet yazarı Uğur Gürses ‘çılgın projeler’in enflasyon üzerinde yarattığı yükseliş baskısını dile getiriyor.

Enflasyonun önümüzdeki aylardaki trendini belirleyecek maliyet odaklı çekirdek enflasyon verilerinin hala son 10 yılın en yüksek seviyelerine yakın olduğunu belirten yazar şunları söylüyor: ‘Üretim maliyetleri yıllık yüzde 15-20’lik bir artış ivmesinde seyreden, çekirdek enflasyonu yüzde 10’un üzerinde seyreden “gelişmiş ülke” olmaz. Olduğunda da “faizleri nasıl indiririz?” üzerine kafa yorulmaz; enflasyona çare aranır’ diyor.

Yazar Türkiye’de “topu taca atmak” gibi bir milli spor olduğunu belirterek, buna örnek olarak enflasyon konusunda hep gıda fiyatlarındaki artışın suçlu gösterilmesi olduğunu vurguluyor.

Aslında gıda enflasyonu konusunda da ciddi bir çalışma yapılmadığını ifade eden Gürses, ‘Örneğin, yanlış modelli altyapı projelerinin, dışsallık ilave maliyetler getirdiği, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden bile görülüyor’ diyor.

Artık megapol düzeyine ulaşan İstanbul’da, bu etkiyi dağıtım kanallarından görmenin mümkün olduğunu ifade eden Gürses şunları yazıyor:

‘En başında taşımacılık, mal dağıtımı yani lojistik geliyor. Kötü bir modelle yapılan köprü için kamu bütçesinden daha az para çıksın diye, tüm kamyon ve kamyonetler için, geçiş ücreti 2.5 kat pahalı üçüncü köprü zorunlu kılındı. Taşımacılığın maliyetleri arttı. En başta da gıdanın.’

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ugur-gurses/salondaki-fil-mutfaktaki-kurbaga-40732519