Tem 06 2018

BBC izlenimi: ‘Esad yedi yıl sonra zafere yaklaştı’

Suriye’de devam eden yedi yıllık savaşta Şam farklı bir yere sahip. Şehrin merkezi az etkilenirken birçok dış mahallesi enkaza döndü.

Ancak, Şam'ın şehir sınırında yer alan kuşatılmış mahalle Doğu Guta'nın ilkbaharda düşmesi ardından her şey değişti.

BBC Orta Doğu Editörü Jeremy Bowen, “Savaş, insanların zihinlerinde hala canlı ve hayatlarını etkiliyor. Bununla birlikte fiziksel olarak şu anda başka bir yerde yaşanıyor savaş” diyor ve ekliyor:

“Çatışmalar bugünlerde, Ürdün sınırına ve 1967'deki Orta Doğu savaşında İsrail tarafından işgal edilen sınır bölgesi Golan Tepeleri'ne yakın güney bölgesinde yoğunlaşmış durumda.”

Bownen, Suriye Devlet Başkanı Esad’ın yedi yıl sonra zafere yaklaştığını söylüyor.

Ruslar tarafından desteklenen ordu güçleri şimdi Dera'ya odaklanıyor. Bugünlerde, güney Suriye'nin büyük bir bölümünü isyancılardan geri almayı hedefliyorlar. Dera'da, ilk gösterileri ima eden, isyanın bu kentte başladığı ve bu kentte mezara gömüleceğini belirten bildiriler görülüyor.

Bownen’ın aktardığına göre Esad, düşmanlarının neredeyse tamamen üstesinden geldiğini düşünüyor. Suriye ordusunun taktikleri artık biliniyor. Yoğun askeri baskıya "uzlaşma" için yapılan görüşmeler eşlik ediyor ki bu, müzakere yoluyla teslim olma anlamına geliyor.

Yıllardır rejime karşı çıkan bazı gruplar bugün buna razı. Diğerleri ise savaşacaklarını söylüyor. Suriye ordusu ve Rusların ateş gücüne karşı muharebenin uzun sürmesi zor görünüyor.

Çatışmaların arkasında daha büyük bir gerçeklik var. Esad rejimi, düşmanlarının neredeyse tamamen üstesinden geldiğini düşünüyor. Rejim, Suriye'de askerleri olan büyük güçlerle, özellikle Türkiye, ABD ve müttefiklerine dair çok fazla bir şey yapamıyor.

Ancak Mart 2011'de, Dera'daki ilk göstelerilerde çöküş yaşayan ordu güçleri bugün son savaşlarını veriyor. Suriye'de akan kan, Suriye'nin savaşları, paramparça olmuş şehirleri can yakmaya devam ediyor. Ancak Esad rejiminin hayatta kalma savaşı artık neredeyse sonlanmış durumda.

Bowen, Şam’dan izleminlerini aktardığı yazısında şunları aktarıyor:

“Şehrin tarihi duvarlarla çevrili Hristiyan mahallesinde, dar sokaklar ve onlardan da dar geçitler, insanlarla dolup taşıyor. Dükkanlar ve restoranlar açık, müşterileri ise çok. Barlar, akşamları Dünya Kupası maçlarının seyredilmesi için büyük ekranlarını hazır etmiş durumda.”

Doğu Guta'da ise her yerin hasar gördüğünü söyleyen BBC editörü, şöyle devam ediyor:

“Doğu Guta'daki başlıca silahlı grup Ceyş'el İslam (İslam Ordusu) burada alternatif bir yer altı yaşamı oluşturmuş. Örgüt, beton bodrumları birbirine bağlayan tüneller kazmış. Tünellerin, 2011 sonundan geçtiğimiz aylara kadar kuşatma altında kalan bir bölgede inşa edildiği düşünüldüğünde ortadaki işçilik çok dikkat çekiyor.

Bazı tüneller, orta büyüklükteki bir kamyonun içinde sürülebileceği kadar büyük. Bombardımanın en yoğun olduğu günlerde ölüler ve ölmekte olanlarla dolan yer altı hastanesi hala açık. Hastanede bu kez Suriye ve Rusya bayrakları asılı. Burası hala çalışıyor ve bombardıman bölgelerinde oynarken yaralanan çocukları tedavi ediyor.

Sonuç itibariyle İslam Ordusu örgütü, Suriye ordu güçlerinin azimlilik ve acımasızlığı ile Rusların ateş gücü karşısında baş etmede yetersiz kaldı. Suriye'deki silahlı örgütlerin birçoğu, son yıllarda yurtdışı desteklerini yitirdi. Savaşın daha erken dönemlerinde ABD, İngiltere, Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar, farklı derecelerde olmak üzere, Devlet Başkanı Beşar Esad'ı devirmek isteyen isyancıları eğitti ve silahlandırdı. Rusya'nın 2015'te savaşa kesin olarak müdahale etmesiyle herşey değişti.

Doğu Guta'da tünelleri kazan adamlar savaşı kazanmayı bekliyordu. Yanlış düşünüyorlardı ancak sanki bir dönem, doğru düşünüyorlar gibi görünmüştü. Ancak Doğu Guta ve Şam çevresindeki, kuşatma altındaki diğer küçük mahallerin düşmesiyle rejim korkunç bir ivme kazandı.”