F-35 parçalarını üreten şirketler, yaptırım sonrası Türkiye'yi terk etme yolundalar

Türkiye’de F-35 uçakları için üretim yapan şirketler, ABD’nin yaptırım kararları sonrası fabrikalarını Bulgaristan’a taşımayı düşünüyor.

Dünya gazetesinin haberine göre konuya yakın kaynaklar, Eskişehir’de üretim yapan başta Alp Havacılık olmak üzere şirketlerin Bulgaristan’dan yer baktığını söylüyor.

ABD Kongresi’nin üst kanadı Senato'dan geçen ve Türkiye'ye yaptırım öngören 2020 savunma bütçe tasarısı, Türkiye’ye F-35 uçakları ve ekipmanları sevkiyatını yasaklıyor.

F-35’lerin gövdesi ile iniş takımının büyük bölümünün de aralarında bulunduğu 937 parçası Türk şirketler tarafından üretiliyor. 400’den fazla F-35 kaleminde ise Türkiye tek tedarikçi ve sekiz büyük Türk şirketi ana yüklenici konumunda. Türkiye, 1999’dan bu yana 3. seviye (Level3) program ortağı olduğu F-35 projesi için 1.4 milyar dolar ödeme yaptı ve bu Türk şirketleri bu zamana kadar 1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiler.

Eskişehir ise savunma sanayide kümelenmesiyle öne çıkan bir il...

Bu ilde başta Alp Havacılık olmak üzere irili ufaklı birçok firma F-35 uçağı programına üretim yapıyor. Yüzde 50 payının ABD’li Sikorsky’nin olduğu Alp Havacılık ise F-35 uçak gövdesi yapısal parçaları, iniş takımı bileşenleri ve motor için F135 motoru titanyum entegre kanat rotorları üretiyor.

Eskişehir sanayisinden konuya yakın bir kaynağın verdiği bilgiye göre, F-35 programında yer alan şirketler, ambargo gelmesi durumunda alternatif çözümler üzerinde duruyor.

Bazı firmaların, üretime Bulgaristan’da devam etmek şeklinde bir çözüm arayışı içinde oldukları kaydediliyor. Haberde aktarılana göre, hatta bazı firmalar Bulgaristan’da yer bakmaya başlamış bile...

Söz konusu kaynak, “Bulgaristan’da yer bakan firmalar arasında Alp Havacılık’ın adını duyduk. Bununla birlikte birkaç firma daha Bulgaristan alternatifini değerlendiriyor. Bu konuda hükümetin yaklaşımının da olumlu olduğunu söylemeliyim. F-35 parçalarının üretimi konusunda bugüne kadar edinilen deneyimin boşa gitmemesi açısından bu tür alternatifler üzerinde duruluyor. Çünkü zaten ambargo ülkeye geldi, firmalar ambargolu değil. Dolayısıyla Türkiye yerine Bulgaristan’da üretim bugüne kadarki kazanımların kaybedilmemesi açısından önemli” görüşünü dile getiriyor.

Kale Havacılık: Uçakların gövde, kanat ve kokpiti için 2005’ten bu yana 500 farklı parça üretiyor. Üç F-35 tipinin iniş takımlarını için de tek tedarikçi. Ayrıca F135’lerin motor donanımlarının üretimini yapıyor.

TUSAŞ-TAI: F-35A Orta Gövde üretiminde ABD dışındaki tek tedarikçi.

AYESAŞ: F-35 uçağının füze uzaktan kumanda arabirimi ve panoramik kabin ekranının elektronik kartlarının tek tedarikçisi.

ASELSAN: F-35 uçaklarının elektro optik hedef sisteminin önemli parçalarını geliştiriyor.

ROKETSAN-TÜBİTAK: Uçakta dahili olarak kullanılacak hassas güdümlü Stand-off füzesinin geliştirme, entegrasyon ve üretimini yürütüyor.

MİKES AŞ: British Aerospace Engineering ve Northrop Grumman için F-35’in elektronik bileşen ve parçalarını üretiyor.

Alp Havacılık: Uçak gövdesi yapısal parçaları ve asambleleri, iniş takımı bileşenleri ve motor için titanyum entegre kanat rotorları üretiyor.