Oca 12 2018

Kredi faizi tabelada bile yüzde 18’e çıktı

 

 

Hükümet’in söylemime göre Türkiye 2013’teki Gezi Olayları’ndan beri Faiz Lobisi ile açık seçik mücadele içinde. Her fırsatta bu lobinin atakları engelleniyor. Hatta mücadelede biraz gevşeme olduğunda Başta Cumhurbaşkanı olmak üzere AKP’li bakanlar Merkez Bankası ve bankaları azarlayarak toparlanmalarını sağlıyor. Yine de bu tutumun ne kadar işe yaradığı belirsiz. Her ne kadar tasarruf sahipleri TL’deki düşük getiriden şikayet etse de Türkiye’de nominal faiz oranları 2013’ten bu yana ikibuçuk kata yakın arttı. Yüzde 5 olan kısa vadeli faiz yüzde 12.75’e, yüzde 4.5’a gerileyen bono faizi yüzde 14’e dayandı. Mecburen mevduat ve kredi faizleri de bu yükselişe ayak uydurdu.

Dünya’dan Alaattin Aktaş, bankaların mevduat ve kredi faizlerindeki gelişmeleri kaleme almış. Tabii yazar tabelalara yansıyan ortalama faizlerden bahsediyor. Yoksa müşterilerin kredibilitesi ve mevduatının büyüklüğüne göre bankacılık sektöründe özel tezgahaltı oranlar her zaman mevcut.  

Aktaş, bankaların en büyük kaynak kapısı olan TL mevduatında 2016 yılının sonunda yüzde 9.64 olan ortalama faizin, 2017 sonunda yüzde 13’e dayandığını belirtiyor. ‘Faizlerde düşüş sağlamak adına gösterilen onca çabaya, dile getirilen onca telkine rağmen, mevduat faizlerinin yanı sıra kredi faizlerinde de artış var’ diyor. 2017’nin tümünde TL cinsi ticari kredi faizlerinin 3.12 puanlık artışla yüzde 17.65’e çıktığını vurguluyor. Aynı durumun konut kredisi faizleri için de geçerli olduğunu ve bu alandaki faizin 2.35 puan artarak yüzde 13.78’e tırmandığını yazıyor. Yazar burada bir ayrıntıyı gündeme getirerek şunları söylüyor:

 

‘TL cinsi ortalama mevduat faizi ile yine TL cinsi ticari kredi faizi arasında belli aylarda daha daralmış olmakla birlikte genellikle 5 puan dolayında bir fark oluşuyor. Ama bu görünen durum. Bir kere TL mevduat sahibinin eline görünen düzeyde faiz geçmiyor, çünkü stopaj var. İkincisi bankalar topladıkları mevduatın tümünü krediye dönüştürme şansına sahip değiller,  zorunlu karşılık ayırıyorlar. Yani salt kredi ve mevduat faizi arasındaki farkı alarak değerlendirme yapmak bizi doğru sonuca götürmüyor. Bu iki oranın farkına bakarak “Bankalar çok kar ediyor” demek pek doğru olmuyor.’