Zülfikar Doğan: Faiz hâlâ enflasyonun altında, ekonomi tıkandı, şirketler vergi affı bekliyor

Türkiye gündemini değerlendiren Zülfikar Doğan Merkez Bankası (MB) Para Politikası Kurulu’nun (PPK) 2 yıl aradan sonra yeniden faiz artırmak zorunda kalmasının uygulanan ekonomi politikalarının gerçeklikle örtüşmemesi, yanlışlarda ısrar edilmesinin sonucu olduğunu söyledi.

Doğan faiz artırdığı için önceki MB başkanının görevden alındığını anımsatarak şu tespitleri yaptı:

“Haziran’da kamu bankalarına düşük faizli kredi kampanyası görevi verildi. İki ay bile sürmedi. MB politika faizini dört aydan bu yana sabit tutarak iktidarın tepkisini çekmemek için yöntemlerle faiz artışı yoluna gitti. 2 puanlık artış ve MB politika faizinin yüzde 8,25’ten yüzde 10,25’e çıkartılmasına rağmen politika faizi hâlâ yüzde 11,77 düzeyindeki enflasyonun altında ve negatif. Aslında MB zaten fiilen politika faizini uygulamıyordu. Bankaları klasik repo ihaleleriyle, geç likidite penceresinden ve gecelik faiz uygulamalarıyla fonluyordu. Bu fonlamalarda da uygulanan faiz yüzde 11,75 ile yüzde 13,25 arasında. Yani MB fiilen politika faizinin 3-5 puan fazlasından fonlama yapıyor. Faiz artışına rağmen dolaylı fonlama faizleri yine 2 puan daha yüksek. Dolayısıyla MB bu politika faiziyle zaten haftalık repo ihalesi açmayacak, bankalara ve piyasaya bu faizle para vermeyecek. Aksine şimdi politika faizi 2 puan artınca dolaylı faizleri artırma yoluna gidebilir. Yani iktidarın ekonomi politikaları, MB’nin para-döviz-faiz politikaları tıkanmış durumda.”

MB döviz rezervlerinin bugün açıklanan güncel verilerle bir haftada 2 milyar 100 milyon dolar daha azalarak brüt 43 milyar dolar düzeyine indiğini vurgulayan Doğan net rezervlerin ise ekside olduğunu döviz darboğazı riskinin artarak sürdüğünü kaydetti. O yüzden de ithalatı frenlemek için 30 Eylül’e kadar binlerce kalem mal ve ürünün gümrük vergilerinde yapılan artışların süresinin yılsonuna kadar uzatıldığını ifade etti.

İşletmelerin, şirketlerin, KOBİ’lerin vergi, kredi taksiti, diğer ödemelerinin salgın nedeniyle 6 ay ertelendiğini anımsatan Zülfikar Doğan bu sürenin ekim ayından itibaren dolacağını ve binlerce işletmenin hem ertelenen hem de güncel vergi, prim, kredi borçlarını ödeme zorunluluğuyla karşı karşıya kalacağını dile getirdi. Bunun için de meclis açılır açılmaz bütçe yasası gelmeden önce tüm kesimlerin kapsamlı bir vergi affı, vergi ve kredi borçlarına yapılandırma ve ödemelerin en erken 6 ay sonrasına ertelenmesini talep ettiklerini söyledi.

ABD Büyükelçisinin ABD’li ilaç şirketlerinin 2,3 milyar dolara ulaşan alacakları ödenmediği takdirde Türkiye’den çekileceklerini açıkladığını kaydeden Doğan, Sağlık Bakanlığı kaynaklarının salgında hızla eridiğini Şehir Hastanelerine verilen hasta ve kira garantilerinin de kaynağı tükettiğini vurguladı.

Dış ve iç politika gelişmelerini de değerlendiren Zülfikar Doğan’ın yorumlarını buradan dinleyebilirsiniz.